Đề xuất giải pháp ổn định giá nhà

Phan Hồng Nhung

Thời gian vừa qua, giá nhà ở liên tục tăng bởi nhiều lý do như giá vật liệu xây dựng tăng, nguồn cung thiếu, đất nền tăng… gây ra rất nhiều khó khăn cho cả người dân và doanh nghiệp. Nhằm giải quyết những vấn đề còn tồn tại và hướng bất động sản phát triển theo chiều hướng tích cực, minh bạch, ổn định, Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh đã trình báo cáo lên Thủ tướng Chính phủ, đề xuất một số giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Giá nhà đất không giảm trong suốt 5 năm

Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh có báo cáo phân tích thị trường bất động sản trong thời gian qua với thực trạng thiếu hụt nguồn cung nhà ở mức nghiêm trọng, đặc biệt là phân khúc nhà ở thương mại bình dân và nhà ở xã hội. Đây là loại nhà ở phục vụ nhu cầu của số đông người dân có thu nhập trung bình và thu nhập thấp.

Nguồn cung tăng chậm trong khi tổng cầu tăng mạnh theo thời gian, làm nảy sinh những tiêu cực của quy luật cung-cầu, xảy ra tình trạng giá nhà đất tăng liên tục, xuyên suốt trong hơn 5 năm vừa qua. Hiện nay, chỉ số giá nhà ở của nước ta đang ở mức cao gấp 20 lần so với thu nhập trung bình của xã hội, khiến nhiều hộ gia đình và cá nhân chật vật trong vấn đề nhà ở. Trong khi đó, các nước công nghiệp phát triển thì chỉ số giá nhà chỉ hơn 6-7 lần thu nhập.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh lý giải, tình trạng trên là do thị trường bị mất đồng thời cả 2 vấn đề, cân bằng cung - cầu và cân đối “lệch pha” về phân khúc nhà ở cao cấp. Nhất là trong 2 năm gần đây, trong lúc nhà ở giá bình dân chỉ chiếm 1% trong nguồn cung nhà ở mới vào năm 2020 thì đến năm 2021 không còn bất cứ một dự án nào nữa, bên cạnh đó nhà ở cao cấp chiếm tới 74%.

Hiện nay kết quả phát triển nhà ở xã hội dù đã bắt đầu có những dấu hiệu tích cực đáng ghi nhận, nhưng vẫn chưa đạt được những thành tích như kỳ vọng. Nguyên nhân chính là do thiếu quỹ đất xây dựng; nhiều vướng mắc trong thủ tục lựa chọn chủ đầu tư; hạn chế nguồn vốn ưu đãi cũng như cơ chế khuyến khích chủ đầu tư chưa thực thực sự phù hợp, chưa đủ hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp…

le-hoang-chau-1650625500.jpg
Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh

Cụ thể, ông Châu nói: “Mấu chốt vấn đề thể hiện rõ qua nguồn thu ngân sách sử dụng đất tại thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2016-2021 là 82.932 tỉ đồng, chiếm 5,9% tổng thu ngân sách, chỉ đạt hơn một nửa so với kì vọng khi tiềm năng của nguồn thu này có thể đạt trên dưới 10%. Tất cả các dấu hiệu biến động trên thị trường tiềm ẩn nhiều bất ổn trên thị trường bất động sản và bất ổn an sinh xã hội về nhà ở”.

Có thể thấy, trong những năm qua, hệ thống pháp luật về nhà ở đã ngày càng được cải thiện. Trong đó, có nhiều cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ đã được ban hành nhằm khuyến khích phát triển nhà ở xã hội cho các đối tượng chính sách, khó khăn về nhà ở, cũng như phân khúc nhà ở bình dân giá rẻ dành cho những người có thu nhập thấp và trung bình. Song tình hình hiện nay cho thấy, chúng ta vẫn gặp rất nhiều vấn đề cần được giải quyết triệt để.

Đề xuất giải pháp tháo gỡ các vấn đề còn tồn tại

Trước những bất cập đó, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh đề xuất nhiều giải pháp với mục đích tháo gỡ khó khăn của thị trường bất động sản.

Thứ nhất, đề nghị tháo gỡ vướng mắc còn tồn tại cho các dự án nhà ở thương mại “có quyền sử dụng đất khác mà không phải là đất ở phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch phát triển đô thị, nhà ở”.

Thứ hai, giải pháp giải quyết khó khăn cho các dự án bất động sản, nhà ở thương mại thuộc diện phải rà soát về mặt pháp lý, thanh tra, kiểm tra, điều tra theo yêu cầu chủ đầu tư phải thực hiện nghĩa vụ tài chính hay nghĩa vụ tài chính bổ sung với Nhà nước.

Thứ ba, đề xuất những vấn đề liên quan đến việc thực hiện quy định tiêu chí tách thành dự án độc lập đối với phần diện tích đất thuộc quyền quản lý của nhà nước nằm xen kẽ trong dự án nhà ở thương mại sẽ đưa ra đấu giá quyền sử dụng đất giúp tăng nguồn cung dự án nhà ở.

Thứ tư, đề nghị xem xét, tháo gỡ những khó khăn trong quy trình thủ tục đầu tư xây dựng dự án nhà ở thương mại, trường hợp các doanh nghiệp đã có quyền sử dụng đất, góp phần tăng nguồn cung dự án và tăng sản phẩm nhà ở cho thị trường bất động sản.

Thứ năm, về việc tính “tiền sử dụng đất” dự án nhà ở thương mại, có đề xuất giải pháp làm tăng nguồn cung nhà ở cho thị trường.

Thứ sáu, đẩy mạnh thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất; đấu thầu dự án có sử dụng đất là kiến nghị để lựa chọn nhà đầu tư góp phần làm phát triển thêm nguồn cung dự án nhà ở thương mại cho thị trường bất động sản.

Để thị trường bất động sản phát triển theo chiều hướng minh bạch, lành mạnh, ổn định và bền vững, Hiệp hội Bất động sản cho rằng, Chính phủ phải rà soát thị trường thường xuyên để hoàn thiện các cơ chế chính sách trong việc phát triển thị trường vốn, bao gồm cả thị trường tiền tệ, tín dụng, thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu doanh nghiệp, đồng thời xây dựng chính sách thuế tài sản.

chuyen-nhuong-bat-dong-san-01-1649673656-1650625790.jpg
Hi vọng tương lai gần thị trường bất động sản bình ổn được giá, phát triển một cách lành mạnh, ổn định và bền vững

Hiệp hội cũng đề xuất, giao việc cho Bộ Kế hoạch Đầu tư chủ trì phối hợp với Bộ Xây dựng, Bộ Tài nguyên Môi trường, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp cùng nhau xây dựng một quy trình, thủ tục đầu tư xây dựng các dự án nhà ở thương mại làm chuẩn. Để từ đó, các địa phương trong cả nước thống nhất thực hiện, giúp tăng nguồn cung dự án và sản phẩm nhà ở thương mại phục vụ nhu cầu của thị trường.

Trước đó, để thúc đẩy đầu tư xây dựng nhà ở xã hội cho những người gặp khó khăn trong vấn đề nhà ở tại khu vực đô thị, cuối tháng 1 năm nay, Chính phủ có ban hành Nghị quyết số 11 về Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội đồng thời triển khai Nghị quyết số 43 ngày 11.01.2022 của Quốc hội về chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ Chương trình.

Đáng chú ý là giải pháp hỗ trợ tín dụng dành cho phân khúc nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và cải tạo, xây dựng lại chung cư. Trong đó, Bộ Xây dựng cũng có văn bản thúc dục các địa phương triển khai thực hiện Nghị quyết 11 đối với lĩnh vực nhà ở.