"Đại gia" bất động sản đau đầu vì đứng trước cảnh "thập diện mai phục"

Phạm Thị Giang

Việc siết tín dụng, "bão" giá vật liệu xây dựng, khó khăn trong thủ tục pháp lý,... đang khiến nhiều doanh nghiệp bất động sản như ngồi trên đống lửa.

Khó khăn “bủa vây” doanh nghiệp bất động sản

Trong những năm qua, thị trường bất động sản Việt Nam trong đã có những bước phát triển vượt bậc cả về quy mô cũng như phạm vi. Theo một nghiên cứu mới đây của Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, thị trường bất động sản đóng góp tới 14% GDP trong giai đoạn 2019-2021. Thị trường bất động sản cũng giúp 40 ngành quan trọng khác của nền kinh tế phát triển và trở thành nhịp cầu nối cho các thị trường khác, góp phần phát triển đồng bộ các loại thị trường. 

Tuy nhiên, trong 2 năm trở lại đây, dưới sự tác động của đại dịch Covid-19, thị trường này đã rơi vào khó khăn, tình hình kinh doanh giảm sút, chi phí vật tư nguyên vật liệu tăng cao, thiếu hụt vốn, nợ gia tăng, khả năng thanh toán thấp. Điều này cũng đã khiến nhiều dự án, công trình chậm tiến độ, tình trạng đầu tư lãng phí, dở dang.

Ông Nguyễn Mạnh Khởi, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết, thời gian qua, nguồn cung thị trường bất động sản giảm đáng kể, giá cả tăng cao, trong khi đó, nhiều rủi ro trong kinh doanh vẫn chưa thể tháo gỡ, nhiều dự án vẫn chậm triển khai.

anh-1652398427.jpg

Đồ họa: Trà Giang

Thị trường bất động sản cũng đang gây khó khăn cho hoạt động đầu tư kinh doanh, nguồn cung - cầu cũng như cơ sở pháp lý.

"Nguồn cung nhà ở xã hội vẫn thiếu trầm trọng, giá căn hộ tăng cao với mức tăng từ 5-7%, thậm chứ có vùng tăng đến 70-100%. Đặc biệt là khu vực đất nền, tăng bình quân từ 15-20%. Do vậy, yêu cầu hiện nay là phải đáp ứng nguồn cung, giảm áp lực cung - cầu cũng như mức giá của thị trường", ông Khởi nói.

Cũng chia sẻ về vấn đề những khó khăn mà doanh nghiệp bất động sản đang phải đối mặt, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch GP.Invest, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam cho biết, 2 năm trở lại đây là giai đoạn cực kỳ khó khăn của các doanh nghiệp bất động sản.

anh-2-1652398427.jpg

Đồ họa: Trà Giang

Ông Nguyễn Quốc Hiệp cũng chỉ ra những khó khăn mà doanh nghiệp bất động sản đang phải đối mặt. Thứ nhất là khó khăn về pháp lý, hành lang pháp lý của bất động sản lên quan đến 12 Luật do các Bộ, ngành ban hành có sự chồng chéo, đan xen khiến cơ quan hành pháp khó xử lý dẫn đến việc nhiều dự án chậm tiến độ, có những dự án chậm cả chục năm. Điều này dẫn đến việc phát sinh chi phí vô hình cho các doanh nghiệp bất động sản rất lớn.

Chủ trương siết chặt bất động sản cả người mua – bán cũng đang là rào cản đối với doanh nghiệp.

"Khi thị trường tín dụng bị siết chặt, trái phiếu cũng được quản lý chặt chẽ thì nguồn cung tài chính của doanh nghiệp không còn"- ông Hiệp nhận định.

Bên cạnh đó, cùng với những tác động của đại dịch Covid-19, các doanh nghiệp xây dựng còn phải đối mặt với khó khăn trong việc tìm kiếm công nhân, thị trường "bão giá" vật liệu xây dựng. Nếu như trước, giá 1m2 xây dựng cơ bản đối với nhà thấp tầng là 4 triệu/m2 thì bây giờ nhà thầu phải trả tới 6 triệu/m2, tăng 50%.

Mất khách vì khó tiếp cận vốn vay

Ông Ngô Quang Phúc, Tổng giám đốc Phú Đông Group cho biết, hiện nay doanh nghiệp đang gặp phải không ít khó khăn, đặc biệt là tiếp cận vốn vay. Bởi khi nguồn vốn eo hẹp, doanh nghiệp sẽ khó tiếp cận được quỹ đất. Ngoài ra, việc siết chặt tín dụng bất động sản cũng sẽ ảnh hưởng đến khách hàng mua nhà, khi không thể tiếp cận được nguồn vốn vay từ ngân hàng và điểu này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến đầu ra của các sản phẩm của chủ đầu tư. Bên cạnh đó, các thủ tục pháp lý của dự án bất động sản chậm trễ cũng khiến thị trường khan hiếm nguồn cung.

''Dự án chậm tiến độ sẽ là nguyên nhân đẩy giá nhà lên cao. Thêm vào đó, yếu tố lạm phát, cung không đủ cầu, chi phí quản lý, chi phí vật liệu,... ngày càng tăng và người mua nhà lại là người chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Điều này cũng khiến doanh nghiệp mất đi một nguồn khách hàng lớn'' - ông Ngô Quang Phúc nhận định.

anh-51-1652398569.jpg

Việc siết chặt tín dụng bất động sản khiến giấc mơ mua nhà của nhiều gia đình phải từ bỏ. (Ảnh minh họa)

Chia sẻ với PV, vợ chồng chị Hoàng Thị Kiều Anh (Hà Đông, Hà Nội) cho biết, sau hơn một tháng vay mượn khắp nơi, hai vợ chồng đã xoay được hơn 1 tỷ đồng để mua một căn hộ hai phòng ngủ tại một dự án khu vực Hoài Đức. Tuy nhiên, với số tiền đó, vợ chồng chị phải vay thêm ngân hàng mới đủ. Nếu được vay, vợ chồng chị Mai đủ điều kiện để vay khoản nợ 1 tỷ đồng trong vòng 20 năm, mỗi tháng anh chị sẽ phải trả 12 triệu đồng cả gốc lẫn lãi.

Chị Kiều Anh cũng đã liên hệ với một số ngân hàng quận Hà Đông. Dù đã được nhận hồ sơ nhưng nhân viên tín dụng cũng không thể chắc chắn chị có được vay hay không vì thông tin chung của các ngân hàng điều đang giảm tỷ lệ cho vay bất động sản.

''Hai vợ chồng luôn mong muốn có thể mua một căn nhà để an cư sau hơn 10 năm làm việc tại Hà Nội. Nhưng giá nhà thì luôn tăng trong khi đồng lương của hai vợ chồng khá thấp. Nếu không được vay ngân hàng thì giấc mơ mua nhà của hai vợ chồng xem như bỏ''- chị Kiều Anh chia sẻ.

Như ngồi trên đống lửa khi đã ký hợp đồng mua nhà nhưng chưa vẫn chưa nhận được hồi âm từ ngân hàng, anh Hồ Minh Luân (Thanh Xuân, Hà Nội) than thở, anh căn hộ tại khu Nam Từ Liêm với giá gần 2 tỷ đồng. Vợ chồng anh cũng làm hồ sơ vay thêm ngân hàng 800 triệu và trả nợ trong vòng 20 năm.

Hồ sơ của anh đã được duyệt từ trước nhưng đến đầu tháng 4, anh bất ngờ nhận được thông báo từ nhân viên ngân hàng là không thể giải ngân vì "quota tín dụng" cho vay bất động sản.

''Hai vợ chồng mình cả tuần mất ăn mất ngủ, chạy đôn chạy đáo để tìm các cửa khác. Nếu không vay được, mình lại phải bán sang tay rồi quay lại đi thuê nhà''- anh Luân nói.

Không chỉ riêng gia đình chị Kiều Anh, anh Luân mà đây cũng là vấn đề của nhiều gia đình đang gặp phải trong tìm kiếm gói vay từ các ngân hàng để mua nhà. Đặc biệt khi giá nhà tăng cao trong những năm gần đây.

Theo ước tính của HoREA, phân khúc nhà ở cho các cặp gia đình trẻ tăng khoảng 20%/năm tại các thành phố lớn như TP.HCM, Hà Nội. Và việc tìm đến gói vay mua nhà từ phía các ngân hàng là giải pháp phù hợp và hiệu quả hiện nay.

Theo số liệu của Bộ Xây dựng, trong Quý I/2022, cả nước có 56 dự án bất động sản đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai, với hơn 10.000 căn nhà. Trong đó, khu vực miền Bắc có 27 dự án với gần 4.000 căn; miền Trung có 7 dự án với gần 3.000 căn nhà; miền Nam có 22 dự án với gần 4.000 căn nhà. Riêng tại TP. Hà Nội, có 2 dự án nhà ở với 331 căn, tại TP.HCM có 5 dự án gần 1.200 căn. Tuy nhiên, với số lượng này các chuyên gia nhận định chưa thể đáp ứng được nhu cầu của thị trường.

 

Trà Giang