Câu hỏi đóng là gì? Cách để đưa ra những câu hỏi đóng phù hợp

Định nghĩa câu hỏi đóng là gì?

Câu hỏi đóng là loại câu hỏi mà chỉ có người đặt ra câu hỏi mới có thể đưa ra câu trả lời chính xác nhất. Câu trả lời thường sẽ khiến cho những người nghe cảm thấy vô cùng bất ngờ vì sự ngắn gọn, xúc tích và thông thường cách trả lời thường sẽ là có hoặc là không. Câu hỏi đóng có thể hiểu một cách khác là câu hỏi duy nhất.

Mục đích của loại câu hỏi này là đưa ra sự tổng quát cho một vấn đề cụ thể nào đó hoặc thể hiện sự đánh giá chi tiết trong kết luận. Câu hỏi đóng được đưa ra chính là để khép lại một vấn đề cụ thể nào đó. Dạng câu hỏi đóng thường dùng trong trường hợp bạn không muốn tiếp tục tham gia câu chuyện và muốn mau chóng kết thúc chủ đề nào đó.

Ví dụ cụ thể về câu hỏi đóng lựa chọn: Bạn đã nghe bài hát mới của Sơn Tùng -MTP chưa? Với câu hỏi này thì người nghe sẽ có thể trả lời là “rồi” hoặc “chưa”. Câu trả lời đưa ra sẽ khiến cho cuộc trò chuyện mau chóng kết thúc nếu như cả người hỏi và trả lời không có thêm bất cứ sự trao đổi nào. Một điều rất đơn giản, dễ hiểu là câu hỏi đóng sẽ dẫn dắt người được hỏi đến ngõ cụt, không biết nên trả lời thế nào để duy trì mạch câu chuyện. Cũng vì thế mà cuộc trò chuyện rất dễ rơi vào tình huống bế tắc, lúng túng, và kết thúc một cách nhanh chóng.

Những đặc điểm chi tiết của câu hỏi đóng

Câu hỏi đóng sở hữu những đặc điểm cụ thể như sau:

• Câu hỏi chi tiết, trực tiếp vào vấn đề
• Câu hỏi vô cùng ngắn hạn.
• Câu hỏi đóng sẽ không bao giờ bắt đầu bằng từ để hỏi?
• Không chứa những thông tin có thể gây ra sự tranh cãi

Cách để đưa ra câu hỏi đóng là gì?

Trong một cuộc giao tiếp, trò chuyện bạn cần phải đặt câu hỏi đóng phù hợp với tình huống, và cũng tránh việc trả lời nhầm ý khi mà người đặt ra câu hỏi muốn nhận được những câu trả lời rõ ràng, chi tiết nhưng lại chỉ nhận được câu trả lời quá ngắn ngủi. Điều này khiến cho cuộc nói chuyện trở nên nhạt nhẽo, ngắn ngủi và khiến những người tham gia đối thoại đều không hài lòng. Theo đó, bạn phải đưa ra những câu hỏi đóng một cách chi tiết và chính xác nhất theo phương pháp dưới đây:

• Hiểu rõ về những đặc điểm, đặc trưng của câu hỏi đóng, hiểu được ý nghĩa của loại câu hỏi này là vô cùng cần thiết, để có thể áp dụng câu hỏi vào từng tình huống khác nhau.
• Xác định chính xác trọng tâm mục tiêu của hỏi: Người đặt câu hỏi đóng sẽ luôn mong muốn là người trả lời sẽ đưa ra một câu trả lời nhắm đúng vào trọng tâm mà vấn đề được đưa ra. Hạn chế tuyệt đối việc đưa ra những câu trả lời dông dài, lan man, trái ngược với vấn đề đang nói đến. Bên cạnh hiểu rõ về vấn đề được hỏi, trau dồi kiến thức cuộc sống đề từ đó đặt ra câu hỏi hay và đưa ra những câu trả lời phù hợp. Ví dụ về câu hỏi đóng là “Kiến thức môn Toán có khó hay không?” Người đưa ra câu trả lời dù “có” hay “không” thì cũng cần đưa ra diễn giải phù hợp.
• Thời điểm, không gian đặt câu hỏi đóng phải phù hợp: Bạn nên hạn chế việc ở đâu, ở trường hợp nào cũng chỉ áp dụng cùng một dạng câu hỏi nhất định, tránh trường hợp sử dụng các câu hỏi không đúng với chủ đề dẫn đến cuộc nói chuyện. Điều này sẽ khiến cho cuộc trò chuyện trở nên vô vị, nhạt nhẽo. Câu hỏi đóng thường sẽ rất ít xuất hiện trong những buổi hội thảo, thảo luận, thuyết trình, những cuộc họp theo hướng đóng góp ý kiến xây dựng. Bạn cần phải xác định chính xác thời điểm và nội dung câu chuyện cần nói đến để đưa ra trong câu hỏi đóng. Đây là yêu cầu bắt buộc trong nhìn nhận, đánh giá vấn đề của những người đặt câu hỏi.
• Ngôn từ thường được xuất hiện trong câu hỏi đóng: Trong các câu hỏi đóng thường sẽ xuất hiện từ “có” và “không” trong khi diễn đạt vấn đề cần nói đến. Có thể thấy là cách sử dụng từ ngữ trong câu hỏi đóng sẽ bị hạn chế hơn so với câu hỏi mở. 
• Nhận định chân dung đối tượng được hỏi: Người hỏi cần phải đánh giá, nhận định, phân biệt đối tượng để từ đó đưa ra những câu hỏi đóng hoặc có thể là cả câu hỏi mở phù hợp nhất. Chú ý, bạn không nên hỏi những câu hỏi riêng tư, không được để đối tượng hỏi cảm thấy khó chịu, thiếu thoải mái khi phải cung cấp quá nhiều thông tin riêng tư. Bạn cần phải nhạy cảm, tinh ý để đoán biết đối phương có mức độ thoải mái như thế nào để từ đó đưa ra câu hỏi phù hợp nhất. Đồng thời dựa vào tính cách của mỗi người để có sự giao tiếp cởi mở nhưng chuẩn mực nhất.

Những hạn chế của loại câu hỏi đóng là gì?

Trong các câu chuyện, thuyết giảng, đàm phán, trao đổi thì những người tham gia thường đưa ra các câu hỏi mở để câu chuyện không đi vào ngõ cụt, cuộc đối thoại cởi mở hơn. Điều này sẽ khiến cho cả người đặt câu hỏi và cả người trả lời đều cảm thấy thoải mái hơn, dễ dàng đưa ra ý tưởng, suy nghĩ của mình.

Tuy nhiên nếu bạn có thể đặt ra những câu hỏi thông minh, hài hước, dí dỏm thì cũng có thể “phá băng” cho cuộc trò chuyện. Những câu hỏi hay sẽ giúp bạn đánh giá được tính cách đối phương. Tuy nhiên lời khuyên là bạn nên hạn chế tối đa những câu hỏi đóng mà thay vào đón các các câu hỏi mở để từ đó hiểu thêm về những người cùng trò chuyện với mình, mở rộng mối quan hệ bạn bè, đồng nghiệp, đối tác. 

Sự khác biệt của câu hỏi đóng và câu hỏi mở

Khác với câu hỏi đóng thì câu hỏi mở là những câu hỏi không có được những câu trả lời hoàn hảo, chính xác tuyệt đối và chỉ yêu cầu một người đưa ra được các chi tiết cụ thể và những thông tin bổ sung.

Ví dụ về câu hỏi đóng và câu hỏi mở

Câu hỏi đóng:

• Tên của bạn là gì, chiều cao của bạn là bao nhiêu, địa chỉ nơi ở của bạn là gì, v.v..

• Chiếc điện thoại này là của bạn đúng không? Đất nước chúng ta có biển và các quần đảo là đúng hay sai, v.v..

• Câu hỏi trắc nghiệm mà trong đó thí sinh sẽ phải lựa chọn ra một trong số các câu hỏi thay thế.

Câu hỏi mở:

• Bạn nghĩ gì về tiêu đề của vở kịch, bạn đã đi đâu trong kỳ nghỉ, tại sao bạn trông không vui, v.v..

Phản ứng của người nghe trước các câu hỏi đóng và câu hỏi mở:

• Câu hỏi đóng kết thúc sẽ nhận được những câu trả lời đơn giản, ngắn gọn.

• Câu hỏi kết thúc mở thì người hỏi sẽ nhận được những câu trả lời dài, có nhiều chi tiết, có thể phát triển thành đoạn hội thoại dài.

Cách để trả lời những câu hỏi đóng hợp lý nhất 

Để trả lời được những câu hỏi đóng mà không khiến người đặt câu hỏi khó chịu thì bạn sẽ cần phải có tư duy nhanh, đưa ra câu trả lời ngắn, hợp lý. Bạn cũng cần tìm ra những điểm mấu chốt và trọng tâm của câu hỏi được đặt ra để có thể nắm được toàn bộ ý nghĩa câu hỏi. 

Khi trả lời bạn cần phải dứt khoát bằng một từ hoặc một cụm từ ngắn gọn đơn giản đem lại sự hài lòng trong cuộc trò chuyện, đàm phán hay trong cuộc thoả thuận, thảo luận, phỏng vấn tuyển dụng để từ đó có thể đạt được kết quả cao nhất. Tuy nhiên bạn cũng có thể đưa ra thêm một vài ý kiến, nhận định khác để làm rõ ý trả lời, hoặc hỏi ngược lại người hỏi để cuộc nói chuyện không bị bế tắc, cụt ngủn.  Tùy vào phản ứng của người trả lời bạn sẽ suy nghĩ về việc nên hỏi gì tiếp theo.

Câu hỏi đóng là thường sẽ câu mở đầu cho một câu chuyện, khơi gợi mọi người tham gia vào cuộc trò chuyện, giúp những người mới có thể bớt ngại ngùng. Đây là cách tuyệt vời để bắt chuyện với một ai đó. Thế nhưng để câu chuyện có thể tiếp diễn thì bạn nên áp dụng các loại hình câu hỏi khác.

Hiểu được câu hỏi đóng là gì cũng như cách để trả lời các câu hỏi đóng hợp lý sẽ giúp những cuộc trò chuyện trở suôn sẻ, vui vẻ và thoải mái hơn. Bạn hãy áp dụng các câu hỏi đóng vào trong những tình huống phù hợp nhất định.