Trọn bộ lời giải đáp cho câu hỏi “Capital Expenditure là gì?”
Chỉ số Capital Expenditure là gì?
Capital Expenditure hay còn được gọi với tên viết tắt là CapEx – là chỉ số thể hiện chi phí tài sản cố định hoặc chi phí vốn của một doanh nghiệp. Đây là thuật ngữ được sử dụng phổ biến trong lĩnh vực kinh doanh sản xuất, được hiểu như một khoản phí đầu tư. Các doanh nghiệp thường sử dụng Capital Expenditure để mua sắm, nâng cấp cũng như duy trì các loại tài sản vật chất quan trọng như: máy móc, thiết bị,...
Capital Expenditure luôn xuất hiện trong các dự án hoặc khoản đầu tư mới của một doanh nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng phạm vi hoạt động, tạo thêm động lực để quá trình vận hành và hoạt động đạt hiệu quả tốt nhất.
Capital Expenditure giữ vai trò là nguồn vốn chi tiêu khi doanh nghiệp mua tài sản mới hoặc muốn kéo dài tuổi thọ cho những sản phẩm đang sở hữu. Trong các giấy tờ liên quan đến báo cáo dòng tiền, kế toán thường liệt kê khoản chi phí Capital Expenditure vào mục: “Đầu tư vào nhà máy, tài sản và thiết bị”. Nguồn vốn này có thể được tạo ra từ các nguồn tiền được hỗ trợ, như: công ty phát hành cổ phiếu, trái phiếu hoặc vay vốn ngân hàng,…
Lấy ví dụ đơn giản, thay vì phải thuê hoặc sử dụng dịch vụ in ngoài, công ty quyết định mua máy in để đảm bảo công việc. Lúc này, chi phí dùng để tu sửa hay trang bị cho máy in của doanh nghiệp chính là Capital Expenditure.

Đặc điểm của chi phí Capital Expenditure là gì?
Trong kế toán, Capital Expenditure chính là chi phí doanh nghiệp dùng để chi tiêu cho những tài sản mới mua cũng như các khoản đầu tư có thời gian sử dụng hơn một năm hoặc chi phí dùng để duy trì và nâng cấp những tài sản đang sở hữu. Với các tài sản có tuổi thọ dưới một năm, công ty phải chi trả và thống kê trên báo cáo thu nhập theo hướng dẫn của cục thuế.
Capital Expenditure cần phải được vốn hóa, doanh nghiệp phải phân bổ khoản phí này theo thời gian sử dụng dự kiến của tài sản. Nếu chi phí Capital Expenditure dùng để duy trì, nâng cấp tài sản, chúng phải được khấu trừ hoàn toàn trong năm phát sinh.
Doanh nghiệp có thể xác định chi phí Capital Expenditure theo nhiều phương thức và ghi nhận chúng ở các mục: chi phí đầu tư, chi phí mua sắm bất động sản, máy móc, thiết bị, chi phí thâu tóm,…
Capital Expenditure được tạo ra để bổ sung cho tài sản hoặc tài sản đã đóng thuế, hỗ trợ doanh nghiệp xác định nghĩa vụ đóng thuế của mình trong trường hợp bán hoặc chuyển nhượng tài sản.
Giá trị của Capital Expenditure sẽ khác nhau tùy thuộc vào lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp. Những doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cần nhiều vốn như: viễn thông, sản xuất, khai thác dầu mỏ,… có chỉ số Capital Expenditure khá nhất.
Các loại Capital Expenditure
Rất nhiều người vẫn đang thắc mắc không biết cách phân chia Capital Expenditure là gì và như thế nào. Trên thực tế, Capital Expenditure được chia thành 2 loại:
- Chi phí Capital Expenditure dùng để duy trì, nâng cấp mức độ hoạt động hiện tại của tài sản hiện có;
- Chi phí Capital Expenditure có khả năng giúp tăng trưởng trong tương lai.
Capital Expenditure có thể tồn tại ở dạng hữu hình như: máy móc, thiết bị, tài sản,… hoặc tồn tại ở dạng vô hình như: bằng sáng chế, tư duy, kiến thức chuyên môn,… Dù là hữu hình hay vô hình thì tất cả những vật thể này cũng là tài sản thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp. Doanh nghiệp có thể tự quyết trong việc bán hoặc chuyển nhượng nếu có nhu cầu.

Công thức tính chỉ số Capital Expenditure là gì?
Doanh nghiệp có thể trực tiếp tính chỉ số Capital Expenditure mà không cần truy cập vào báo cáo lưu chuyển tiền tệ doanh nghiệp. Trong trường hợp này, bạn cần sử dụng báo cáo thu nhập, kết hợp với bảng cân đối kế toán để tính chỉ số Capital Expenditure.
Công thức tính Capital Expenditure được thể hiện như sau:
Chi phí tài sản cố định = Sự thay đổi trong bất động sản, máy móc, thiết bị + Khấu hao hiện tại
Cách đánh giá Capital Expenditure hiện nay là gì?
Nhà đầu tư cần lưu ý Capital Expenditure sẽ thích hợp với những mô hình kinh doanh thâm dụng vốn hay còn gọi là Capital intensive. Mô hình kinh doanh này tập trung những công ty công nghiệp sản xuất, tiện ích, dầu khí, vận tải. Mô hình kinh doanh của các doanh nghiệp này phụ thuộc vào đầu tư tài sản cố định để tạo ra doanh thu. Do đó, chi phí Capital Expenditure của họ chiếm phần lớn trên tổng chi phí.
Ngược lại, những công ty tiêu dùng, dịch vụ hoặc công nghệ thường ít thâm dụng vốn vì tài sản hầu hết nằm ở giá trị thương hiệu, kênh phân phối, hệ thống công nghệ và nhân lực. Do đó, không nên dùng Capital Expenditure để phân tích các doanh nghiệp của các ngành này.

Capital Expenditure bao nhiêu là tốt?
Rất nhiều doanh nghiệp thắc mắc các yếu tố cần xem xét khi đánh giá Capital Expenditure là gì, dưới đây là câu trả lời chi tiết.
Giai đoạn phát triển của doanh nghiệp
Doanh nghiệp đang trong giai đoạn đầu tư mới hoặc đang mở rộng quy mô sẽ cần dòng tiền lớn phục vụ cho nhu cầu xây dựng, mua sắm mới hoặc nâng cấp nhà xưởng, máy móc. Ngược lại, doanh nghiệp đang trong giai đoạn sản xuất ổn định thì chủ yếu sẽ chi tiền để sửa chữa, bảo dưỡng những tài sản cố định.

Năng lực tài chính
Đánh giá tương quan kế hoạch đầu tư Capital Expenditure kết hợp với năng lực tài chính của doanh nghiệp sẽ giúp các nhà đầu tư đánh giá được tính khả thi của dự án. Một số dự án có khả năng bị đứt gãy khi tài chính không đủ để chi trả cho Capital Expenditure khi đang thực hiện dang dở.
Biên lợi nhuận gộp
Với những doanh nghiệp sản xuất không thể thiếu việc tái đầu tư vào Capital Expenditure. Nâng cấp quy mô sản xuất, cải thiện hiệu quả máy móc không chỉ gia tăng sản lượng hàng hóa mà còn cải thiện biên lợi nhuận gộp. Nếu cứ đầu tư liên tục vào Capital Expenditure mà biên lợi nhuận gộp không được cải thiện thì việc đầu tư không có hiệu quả, gây bào mòn lợi nhuận và tiền mặt của doanh nghiệp.

Lợi nhuận sau thuế
Những doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh dài hạn thường chỉ sử dụng một phần nhỏ lợi nhuận hàng năm cho hoạt động đầu tư tài sản cố định để duy trì vị thế và hoạt động kinh doanh của mình khi so sánh với những đối thủ cạnh tranh khác.
Capital Expenditure thường được so sánh với lợi nhuận sau thuế bằng cách tính tổng Capital Expenditure mà doanh nghiệp đã sử dụng trong khoảng thời gian 7 – 10 năm, và so sánh với tổng lợi nhuận sau thuế trong cùng khoảng thời gian đó.
Nếu:
Tổng Capital Expenditure < 50% Lợi nhuận sau thuế: đây là dấu hiệu tốt cho thấy doanh nghiệp có thể có lợi thế cạnh tranh.
Còn nếu Capital Expenditure < 25% Lợi nhuận sau thuế, đây là doanh nghiệp với lợi thế cạnh tranh lớn, nhà đầu có thể cân nhắc đầu tư.

Lời kết
Như vậy là chúng tôi đã cung cấp đầy đủ nội dung để giải đáp cho thắc mắc Capital Expenditure là gì. Capital expenditure là chỉ số quan trọng khi vận hành doanh nghiệp, cần đặc biệt quan tâm đến chỉ số này khi phân tích và đánh giá tình hình hoạt động và tiềm năng của dự án.