Bắt đầu cuộc đua “giải cứu” môi giới bất động sản

Thị trường bất động sản có một năm đầy tổn thương và thách thức

Ghi nhận, trải qua một năm biến động chung của thị trường bất động sản, đối mặt với nhiều thách thức khi mà giao dịch sụt giảm thì hầu hết các công ty bất động sản đều cắt giảm lương cũng như nhân sự. Trong đó, đội ngũ môi giới chính là lực lượng đầu tiên chịu những tổn thương.

Cũng theo thống kê của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho thấy, tính đến năm 2022 ở Việt Nam có khoảng 200.000 người hoạt động môi giới bất động sản. Mặc dù vậy thì đến hết quý 2/2023, số môi giới đang hoạt động hiện nay chỉ còn khoảng 30 - 40% so với giai đoạn đầu năm 2022. Đáng chú ý, ở một số khu vực thì có 80% môi giới bất động sản đã nghỉ việc. 

Số liệu từ Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho thấy, trong thời gian 5 tháng đầu năm 2023 có 554 doanh nghiệp bất động sản giải thể, so với cùng kỳ năm trước tăng 30,4%. Tính chung thì cả nước có trên 95% doanh nghiệp bất động sản phải thu hẹp quy mô lao động. 

Bộ Xây dựng cũng đưa ra đánh giá rằng, đây chính là giai đoạn thách thức đối với những đơn vị môi giới không có đủ năng lực cạnh tranh để tồn tại tuy nhiên cũng là cơ hội để cho các đơn vị chuyên nghiệp vượt lên, phát triển một cách bền vững hơn. 

Và từ quý 2, thị trường bất động sản đã bắt đầu phục hồi, đáng chú ý là ở Hà Nội với nguồn cung mở mới đã tăng 153% so với quý 1. Để có thể thúc đẩy giao dịch thì các chủ đầu tư đã đưa ra nhiều chính sách bán hàng hấp dẫn, lượng tiêu thụ của bất động sản cao tầng ở Hà Nội cũng tăng 67% so với quý 1. Dự báo, từ nay cho đến cuối năm 2023, nguồn cung cũng như lượng tiêu thụ ở thị trường Hà Nội đã tiếp tục đà phục hồi đồng thời là thời điểm tốt nhất dành cho các nhà đầu tư. 

Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Bất động sản BHS (BHS Group) - ông Nguyễn Thọ Tuyển cho biết, một chương mới cho một giai đoạn bất động sản mới đang dần được mở ra. Và khó khăn trước mắt vẫn còn tuy nhiên những gì khó khăn nhất thì đã ở phía sau lưng của những người làm bất động sản. Mặc dù vậy thì khi nhìn đến nhân tố vô cùng quan trọng của thị trường đó là các sàn giao dịch cùng với lực lượng môi giới bất động sản thì vị này lại thấy có một thảm cảnh. 

Theo đó, lực lượng môi giới bất động sản đã biến mất một cách nhanh chóng. Và cách đây hơn một năm, chỉ cần một sản phẩm mới ra thị trường là đã có đến hàng ngàn sales tham gia. Tuy nhiên hiện nay thì có đến 70% sales đã chuyển sang làm công việc khác, 30% còn lại là những người hành nghề và có sẵn tích lũy tiền bạc mới có thể chống chọi được ở trong thời gian khốc liệt vừa qua. 

Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Bất động sản BHS cũng cho rằng, lý do chủ yếu bởi vì thị trường mất đi thanh khoản đột ngột. Những chủ đầu tư rơi vào tình cảnh khó khăn, việc thanh toán công nợ cho sàn cũng như môi giới bị chậm. 

Cũng theo Hội Môi giới bất động sản Việt Nam, nếu như tình hình khó khăn trên thị trường bất động sản vẫn tiếp tục duy trì cho đến hết năm 2023 thì số lượng doanh nghiệp có nguy cơ phá sản sẽ tiếp tục tăng cao. 

Cần có biện pháp để giải cứu môi giới bất động sản

Với thực tế nêu trên thì phải chăng là lý do mà thời gian gần đây, các đơn vị đã liên tục đưa ra giải pháp để cứu lấy lực lượng này? 

Điển hình như ngay từ giữa quý 2, OneHousing đã liên tục tổ chức các sự kiện tuyển dụng để có thể mở rộng lực lượng môi giới chuyên nghiệp. Đại diện của OneHousing cho biết, mỗi sự kiện sẽ thu hút hàng trăm lượt sales bất động sản đến tham dự và chuỗi hoạt động tuyển dụng, đào tạo sẽ được kéo dài đến tận cuối năm để quy tụ lực lượng môi giới bất động sản giỏi nhất về Pro Agent (đây là một thương hiệu đội ngũ môi giới bất động sản của OneHousing).

Đơn vị này cũng dự tính, đến cuối năm 2023, lực lượng môi giới của OneHousing sẽ lên đến 1000 sales tập trung cho thị trường Hà Nội chuyên bán các loại hình nhà thổ cư, nhà dự án (trong đó có bao gồm cao tầng và thấp tầng). Song song với đó là đặt tham vọng trong năm 2024, mạng lưới môi giới của OneHousing ở trong nước sẽ đạt mức 10.000 sales. 

Cũng theo tìm hiểu thì hệ số hoa hồng mà OneHousing đang chi trả là 50% cho người bán trực tiếp, 20% cho người quản lý sau đó sẽ nhận ngay khi hoàn tất giao dịch. 

Thời điểm trước đó, VARS cũng cho ra đời VARs Connect - đây chính là hệ sinh thái ứng dụng proptech ALL IN ONE. Đơn vị này cũng cho biết, đây chính là siêu ứng dụng của ngành bất động sản, phục vụ nhu cầu quản trị thông tin trên môi trường số. Song song với đó là một giải pháp công nghệ toàn diện cho các doanh nghiệp, chủ đầu tư, nhà đầu tư, đội ngũ môi giới bất động sản cho đến chuyên viên ngân hàng,...

Cũng theo giới thiệu của VARS, những thông tin và số liệu ở trong hệ sinh thái này sẽ bắt mạch đúng với nhịp thở của thị trường, dự đoán cũng như kiểm soát được rủi ro cho các chủ thể là đối tượng doanh nghiệp bất động sản. Bên cạnh đó, việc đội ngũ môi giới tham gia phần lớn là môi giới định danh sẽ mang lại giá trị thực cho khách hàng, cộng đồng và là yếu tố tạo nên tính minh bạch cũng như bền vững cho thị trường bất động sản. 

Trên thực tế cũng đã chỉ ra, trải qua hàng loạt những biến động của thị trường những năm qua thì đáng chú ý nhất là những cơn sốt đất từ Bắc chí Nam, nghề môi giới bất động sản cũng đã bộc lộ được sự non nớt về chuyên môn cũng như quản lý khi một lượng lớn môi giới là dân tay ngang, trang thủ tham gia vào thị trường để có thể lợi bằng các chiêu trò. Hệ quả chính là tạo ra được một thị trường hỗn độn và thiếu tính minh bạch, khiến cho nhiều nhà đầu tư kém hiểu biết rơi vào cảnh tiền mất tật mang. 

Tuy nhiên thì PGS.TS. Trần Đình Thiên đưa ra đánh giá, so với thập kỷ trước, người làm nghề môi giới bất động sản đã cải thiện cũng như chuyên nghiệp hơn rất là nhiều. Tuy nhiên thì nghề môi giới bất động sản ở Việt Nam vẫn còn có những mảng tối. Chính vì thế mà việc nâng cao hơn nữa số lượng cũng như chất lượng của nghề môi giới bất động sản nói chung là vô cùng quan trọng. 

Bởi vì trên thực tế, mặc dù nguồn cung và cầu thị trường có phần tốt hơn nhưng mắt xích môi giới chủ yếu sẽ làm chậm đi quá trình phục hồi của thị trường lại đi rất là nhiều. 

TS Lê Xuân Nghĩa - Thành viên Hội đồng tư vấn Chính sách Tài chính - Tiền tệ quốc gia cho biết, các biện pháp hỗ trợ thị trường bất động sản cần làm nhanh để tránh đổ vỡ thị trường. 

Cũng theo ông Nghĩa, mỗi khi thị trường bất động sản lao dốc thì chất lượng tài sản của hệ thống ngân hàng đều giảm sút, rơi vào tình cảnh khó khăn. Nếu như không đủ năng lực tài chính để xử lý sẽ lây lan sang nhiều lĩnh vực khác. 

Ông Nghĩa nhấn mạnh: “Bất động sản là ngành quan trọng với nền kinh tế, có độ lan tỏa cao và là một ngành luôn tạo ra khủng hoảng kinh tế. Nghiên cứu về khủng hoảng từ những năm 1970 đến hiện tại thì chỉ có 2 nguyên nhân của khủng hoảng kinh tế đó là tỷ giá hối đoái (thời gian gần đây nhất ít xảy ra vì cơ chế thả nổi) và thị trường bất động sản. Cũng trong thời gian 15 năm trở lại đây, phần lớn khủng hoảng bắt đầu từ thị trường bất động sản”. 

Vị này nhấn mạnh thêm: “Vấn đề không chỉ là tìm cách phục hồi thị trường mà còn là ngăn chặn rủi ro lớn đối với hệ thống ngân hàng cũng như thị trường tài chính. Cần tranh thủ làm thật nhanh được những quyết định, cơ chế đã được ban hành. Chúng ta chưa bước đến bờ vực tuy nhiên phải hành động thật nhanh nếu không sẽ không kịp”. 

Còn theo như ông Nguyễn Quốc Hiệp - Chủ tịch Hiệp hội các nhà thầu Việt Nam cho biết, sự liên thông giữa bất động sản và xây dựng là khá chặt chẽ. Thị trường bất động sản cũng cần xây dựng, không có xây dựng thì sẽ không có dự án, không có đồng bộ về mặt đô thị,...

Và chưa có năm nào nhà thầu xây dựng trải qua tình trạng khốc liệt như năm nay. Ông Hiệp cho biết: “Vấn đề ở đây là thiếu cơ chế pháp lý bảo vệ nhà thầu. Doanh nghiệp xây dựng phải vay tiền ngân hàng để thực hiện hoạt động, trong trường hợp chủ đầu tư khó khăn như gần đây không thể chi trả và thậm chí yêu cầu trả bằng sản phẩm là các căn nhà đã xây. Nếu như không có cơ chế bảo vệ thì doanh nghiệp xây dựng đối mặt với nguy cơ phá sản”. 

Còn ở góc độ quản lý nhà nước, Cục phó Cục Quản lý nhà và thị trường BĐS (Bộ Xây dựng) - ông Vương Duy Dũng cho biết, khó khăn vướng mắc của thị trường cùng với hoạt động của các doanh nghiệp bất động sản đặt ra nhiều nhiệm vụ cho Chính phủ, các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương cũng như nhiệm vụ của các doanh nghiệp.