Bài học vỡ nợ chục tỉ vì lan đột biến liệu có cần cho cơn sốt đất hiện tại?

Trần Quang Thái

Cơn sốt lan VAR đã trôi qua rất nhanh, để lại những vụ vỡ nợ chục tỉ. Giờ đây thì đến cơn sốt đất bùng phát khắp nơi nơi.

Ôm tiền té trước cuộc chơi đã tàn...

“Anh có nghĩ 1 cái cây có giá đến 5 hay 10 tỉ không. Lan thì nó cũng chỉ là 1 cái cây thôi mà...”, cách đây đúng 1 năm, Lượng – một “người chơi hệ lan var” chia sẻ tại 1 quán cafe.

              - Thế sao ông còn “vào”?

           - Đầu tư nó là cả một nghệ thuật anh ơi. Đời thằng đàn ông, quan trọng là “vào” lúc nào, và rút ra lúc nào, là đàn ông thì phải biết rút ra nhanh không để lại hậu quả chứ. Cuộc chơi này cũng vui đấy...", Lượng cười tinh quái.

1 năm sau gặp lại, Lượng đến trên con xe BMW mới cóng bóng lộn, “em vừa đổi xe đấy, đúng là xe Đức chạy thích thật, lái sướng lắm anh ạ. Vợ em mua cho, tiền từ đầu tư bất động sản, ôm mấy mảnh rồi lướt nhanh”. Lượng đến đề nhờ hỏi mua bộ máy ảnh nào đấy thật oách để về chụp vợ cho vui. Với tiêu chí “cầm cái máy ảnh nhìn cho nghệ thuật thôi chứ em chỉ biết chụp ảnh bằng iPhone”, Lượng làm nguyên bộ máy ảnh và ống kính Canon tròn trăm triệu. “Vụ lan em cũng kiếm được 1 mớ, nho nhỏ thôi, vào sớm té sớm, rồi tiền đấy bỏ vào mua mấy đồng Coin cho vui, nó lên xuống thế nào cũng kệ, quan trọng gì đâu, tiền bán lan, bán cây ấy mà”.

lan-1648894725.jpg
Những cây lan var - lan đột biến được "giao dịch trên Phây" giá hàng chục tỉ đồng

Mấy vụ mua bán lan ở đây của Lượng là khi tay chơi này đã “vào” lan var năm ngoái. Khi đó, thiên hạ mắt tròn mắt dẹt mắt lác với những cuộc trao đổi mua bán hoa lan hàng chục tỉ đồng, thậm chí có những cây lan được “khoe” trên Facebook mua bán trao đổi đến cả trăm tỉ đồng. Giới chơi lan, mua bán lan khi đó chỉ thích mua bán bằng tiền mặt. Cứ “làm cái lễ” phông bạt tên tuổi đầy đủ, live-stream quay clip chụp ảnh các kiểu, bên cạnh chậu lan với cái mầm bé bằng ngón tay luôn là đống tiền mặt cả cân, ai cũng thích “chơi trò” này chứ không chuyển khoản. Nào 5 cánh trắng Phú Thọ, Hồng Minh Châu, Bạch Tuyết, toàn những cái tên nghe rất hay ho, mỹ miều. Lan Var – lan đột biến khi đó được tính tiền theo từng kie – mỗi “ki” là 1cm. Các chủ vườn lan mua lại cây lan được quảng bá là lan đột biến, về gieo trồng, nhân giống rồi bán lại cho khách hàng. Lúc đó, đa phần đều không hiểu tại sao “cái cây” mang tên Lan Var lại có mức giá tiền giao dịch, trao đi đổi lại không tưởng như này. “Vàng thì có giá, cây lá đắt hơn vàng”, lan đột biến lên đến cả trăm tỉ.

Chỉ 1 thời gian sau, giờ thì chẳng còn vụ mua bán lan var chục tỉ nào xảy ra nữa. “Nước mắt rơi cuộc chơi kết thúc”, để lại toàn những vụ thông báo vỡ nợ. Nhiều chủ vườn lan thông báo đã vỡ nợ hàng chục tỉ, không có tiền đền khách mua sau. Cây mang về chăm bón, bán lại theo “ki” cho khách, giờ hóa ra chỉ là lan thường, lan đểu, đột biến không thấy đâu. Lúc mua bán toàn là “đăng Phây”, hợp đồng miệng, bảo hành miệng, uy tín miệng, chứ hoàn toàn không có ai mua bán kí kết hợp đồng giấy trắng mực đen. Kẻ bán – vốn chỉ có tài khoản Facebook giờ biến mất dạng. Những vụ mua bán khi đó đều ầm ĩ trên mạng xã hội, rất “ảo”, nhưng giờ đến khi vỡ nợ thì toàn người thật việc thật tiền nợ thật.

lan-dot-bien-1-1648894707.jpg
Lan đột biến giao dịch theo "kie" - mỗi cm giá cả trăm triệu, cả tỉ đồng

Đây là “cuộc chơi”, là “đầu tư” nên không ít người đã cầm cố tài sản, vay ngân hàng đổ vào lan VAR, và giờ thì tán gia bại sản.

Khi cơn sốt lan đột biến đỉnh điểm, báo chí đã đăng tải rất nhiều thông tin về việc cơ quan chức năng xử lý những vụ lừa đảo chơi lan, nhưng nhiều “người chơi” vẫn lao vào như con thiêu thân.

Cuộc chơi đi qua, cây lan giờ trở lại với thị trường đúng với tư cách một cây hoa cảnh, một thú chơi đã có từ rất lâu đời, từ xa xưa. Chơi lan, chăm lan rất kì công, là một thú vui “của người quân tử”. Giá bán 1 giò phong lan chỉ vài chục, vài trăm nghìn đồng, có thể mua ngay ở các chợ dân sinh, những người bán rong cây cảnh. Tại các vườn lan, những cây, những giò lan quý có thể lên tới hàng chục triệu, khách hàng mua về chơi hoặc biếu, tặng và dịp Tết.

Cuộc chơi lan var đã tàn, rất nhanh như khi sốt, lan đột biến thành lan đột tử.

Đến “bài học đầu tư” cho cơn sốt bất động sản hiện tại

“Bản chất cuộc chơi lan var là gì, là “lùa gà” thôi. Một cái cây được thổi giá, được biến thành một “cuộc chơi đầu tư”. Và trong cuộc chơi này, chết là chết những ông vào sau, không có kiến thức, chính xác là lòng tham, là muốn giàu nhanh, đổi đời nhanh từ cây lan, chứ cái cây giá trăm tỉ thì ai chả nhận ra là nó quá vô lý, anh công nhận không”, Lượng nói vậy, và tôi chỉ còn biết gật đầu.

“Nhà đầu tư” khôn ranh này nói tiếp: “Và giờ thì đến sốt đất, cũng lại là một cuộc chơi đầu tư anh nhỉ. Sốt đất thì khác sốt lan, vì dù gì thì tiền tỉ cho mảnh đất cũng là chuẩn hơn tiền tỉ cho 1 cái cây. Hai năm dịch bệnh, nhiều lí do dẫn tới sốt đất, ai cũng muốn găm tiền vào đất, giá đất lên ầm ầm. Đi đâu đâu cũng thấy người ta... thành kính phân lô, đất vườn, đất ruộng, đất nông nghiệp đem ra phân lô hết. Đâu có dự án, đâu có qui hoạch, còn chỉ trên giấy chưa biết khi nào thành thì đến đó đã thấy cả đoàn người rồng rắn lên mây đến đây mua đất. Lại bài toán đầu tư, không tỉnh thì lại chết thôi...”.

lan-1648894708.jpg
Bài học từ cơn sốt lan var liệu có giá trị với cơn sốt đất hiện này?!

Tại các địa phương, chính quyền đã đưa ra cảnh báo và có những biện pháp để xiết lại việc mua bán đất đai, hạn chế cơn sốt. Nhiều chuyên gia đã chỉ ra 2 yếu tố cần chú ý khi đầu tư vào bất động sản: thứ nhất là giá trị thật và thứ 2 là sự tỉnh táo để tránh những “cơn thổi giá”.

“Anh thấy không, đất đồi cằn cỗi như này thì trồng được cây gì, nuôi được con gì, có mà còn phải cải tạo chán. Đường đi thì lắt léo, ở đây chẳng có một cái tiện ích gì, đêm xuống thì vắng lặng, tối thui, thời tiết thì khó chịu, có mát mẻ gì đâu, thì làm sao xây cái home-stay hay cái nhà nghỉ dưỡng nào. Thế mà vẫn cứ mảnh này 3 tỉ, mảnh kia 5 tỉ, tiềm năng sinh lời cao, giá đất còn lên. Người ta lắm chiêu trò để “thổi” giá lên lắm, còn đội cò lái thì chuyên dẫn khách đi theo cả nhóm, không tỉnh dễ bị dẫn dụ vào, không thoát ra được trạng thái tâm lý phấn khích rồi lại xuống tiền tỉ, mua cái mảnh đất chẳng có cái giá trị gì có mà hóa dở hơi”, Minh Thắng – một nhà đầu tư từng chia sẻ vậy trong một chuyến “đi mua đất” tại một địa phương cách Hà Nội không xa.

“Miếng pho-mát ngon chỉ có trong cái bẫy chuột, hãy làm nhà đầu tư thông thái, còn không thì mọi sai lầm đều phải trả giá bằng tiền”, nhà đầu tư này chốt lại.