Truyền thuyết tuổi Mão - Ý nghĩa con Mèo trong 12 con giáp

Trần Thị Ánh Dương

Mèo là loài động vật rất đỗi quen thuộc đối với mỗi gia đình Việt Nam. Mèo gắn bó với mỗi gia đình người Việt hàng trăm, hàng nghìn năm nay cho đến tận ngày nay mèo lại càng được con người yêu thích. Mèo vốn là còn vật trầm tính không quá tinh nghịch như chó và có vẻ mèo sống “nội tâm”. Vậy từ lúc nào bắt đầu xuất hiện loài mèo? Hãy tham khảo bài viết dưới đây để hiểu thêm truyền thuyết về mèo và ý nghĩa của tuổi con mèo nhé.

Truyền thuyết về tuổi Mão 

Từ thuở xa xưa, truyền thuyết kể rằng có hai chị em nhà hổ cùng chung sống với nhau, mẹ hổ sau khi khi được hai chị em thì đã qua đời, để lại hai chị em hổ sống nương tựa vào nhau. Hai chị em hổ rất yêu thương nhau, mỗi khi kiếm được thức ăn hay của ngon vật lạ hai chị em đều chia sẻ với nhau. Sống trong khu rừng đầy rẫy nguy hiểm, không có sự bảo vệ, che chở của hổ mẹ như những con hổ con khác, hai chị em hổ học được cách phòng vệ và bảo vệ lẫn nhau.

truyen-thuyet-tuoi-mao-1-1648651013.jpg
Hai chị em yêu thương, đùm bọc lẫn nhau

Vào một mùa đông năm ấy, thời tiết rất lạnh, gió bấc thổi từng hồi buốt giá, cái lạnh như cắt da cắt thịt. Trời rét đến nỗi chẳng con vật nào chịu bước chân ra khỏi tổ đi kiếm thức ăn. Hai chị em nhà hổ cũng thế, hai chị em trú ngủ trong hang chờ qua mùa đông giá rét này. Hai chị em chịu đói nhiều ngày và cuối cùng cũng chẳng thể chịu đựng thêm nữa. Vì thế, hai chị em nhà hổ cuối cùng đã cùng nhau ra khỏi hang đi kiếm ăn. 

Dưới cái thời tiết rét buốt, mưa gió, hai chị em nhà hổ cắn răng băng qua khu rừng tìm kiếm thức ăn. Nhưng đi cả một ngày trời, hai chị em không thể kiếm được một chút ít thức ăn nào. Phải nhịn đói nhiều ngày trời, vừa mưa, vừa lạnh và rét khiến hai chị em hổ kiệt sức, mệt lử, cả thân mình run lên lẩy bẩy.

Chợt từ phía xa xa, hai chị em hổ nhìn thấy một ngôi nhà sàn bập bùng ánh lửa ấm cúng. Một bà cụ cùng cậu bé nhỏ đang đun một ấm nước sôi và nướng những củ khoai lang thơm lừng trên bếp than hồng rực. Hai chị em nằm sát cạnh nhau cho đỡ lạnh, chợt hổ em thủ thỉ:

- Chị ơi, ước gì bây giờ chúng mình có được một ít lửa để sưởi ấm như bà lão và cậu bé kia thì tuyệt vời biết bao chị nhỉ.

Hổ chị đang chăm chú nhìn bà cụ bóc vỏ khoai lang đút cho người cháu ăn những miếng khoai nóng hổi. Nghe người em nói như vậy người chị cũng thích lắm:

- Em nói phải đấy, nhìn hai bà cháu nhà kia ấm áp quá, họ còn có đồ để ăn nữa, hay em vào xin họ đi.

Nhìn thấy những bậc thang bắc lên nhà sàn quá cao, hổ em e ngại cất lời:

- Chị ơi, những bậc thang kia cao quá, em không với tới được. Chị cứng cáp, cao khỏe hơn em hay chị đi xin đi. Chị vào xin lửa, nếu xin được chút ít đồ gì đó để ăn thì càng thích hơn nữa.

Hai chị em cứ thế đứng nhìn rồi tranh luận ai sẽ là người đi vào xin lửa. Cứ thế hai chị em cứ đùn đẩy mãi đến nửa đêm. Lúc này cả nhà đã yên giấc ngủ, những con chó trông giữ nhà cũng đã lặng im, chỉ còn ánh lửa bập bùng trong màn đêm giá rét. Người em quyết định đi xuống xin lửa.

Giữa đêm mưa rét buốt, hổ em cứ thế mò mẫm từ trên núi đã đi xuống xin lửa, xuống đến nơi thì người đã ướt sũng, lông của hổ em ướt nhẹp, dính bết vào nhau để lộ ra làn da bầm tím vì lạnh, thân hình nhỏ bé run lên từng hồi. Ngửi được mùi lạ xuất hiện trong nhà, những con chó tỉnh giấc bắt đầu sủa loạn lên cảnh báo mối nguy hiểm.

Bà cụ vội vàng tỉnh giấc, nhìn thấy con thú nhỏ bé ướt sũng nước mưa đi lạc vào nhà, bà vừa thấy lạ vừa thấy thương. Bà cụ bế hổ em đến bên cạnh bếp lửa hong khô bộ lông, bà còn lấy bánh cho hổ em ăn.

truyen-thuyet-tuoi-mao-2-1648651012.jpg
Bà cụ cho hổ em đến bếp lửa sưởi ấm

Sau một hồi nghỉ ngơi ăn bánh thì bộ lông của hổ em cũng đã khô ráo, bây giờ hổ con trở thành một chú hổ nhỏ nhắn và xinh đẹp. Chú hổ em chợt nhớ đến người chị đang vừa đói vừa lạnh còn chờ mình trên núi. Hổ em vội vã xin bà cụ một ít lửa và một ít bánh về cho hổ chị.

Lúc hổ em quay đầu ra về, mấy con chó thấy con vật lạ lẫm xuất hiện trong nhà thì càng sửa dữ dội hơn nữa. Hổ chị nghe thấy những tiếng sủa dữ tợn thì giật mình sợ hãi vội vàng chạy vào rừng sâu.

Hổ em quay về thì không còn thấy hổ chị đâu nữa, hổ em nằm bên ánh lửa chờ người chị trở lại. Chờ mãi nhưng không thấy người chị ở đâu, hổ em đành quay lại nhà sàn trả lửa và bánh cho bà cụ. Hổ em được bà cụ giữ lại sưởi ấm chờ hôm sau trời sáng rồi hãy trở về rừng.

Những ngày sau đó hổ em vẫn không thấy người chị quay trở lại đón mình, vì thế mà hổ em ở lại sống cùng với nhà bà cụ. Từ ngày sống ở nhà bà cụ, hổ em luôn là chú hổ ngoan ngoãn, suốt cả ngày nó chỉ nằm tròn bên cạnh bếp lửa để không bị những con chó bắt nạt.

Nhìn chú hổ lông vàng nhỏ nhắn đáng yêu, bà cụ và người cháu vô cùng yêu thương nó, luôn dành cho nó những món ăn ngon, lúc là mẩu thịt, lúc là những con cá.

Người em sống trong sự yêu thương đùm bọc của nhà bà cụ nhưng luôn nhớ đến người chị, những lúc như thế hổ em cất tiếng kêu “ meo meo” khe khẽ khiến cho nhà bà cụ càng yêu quý nó hơn. Vì thế nhà bà cụ luôn giữ người em ở lại không cho hổ em trở về rừng sâu nguy hiểm nữa. 

Nhiều đêm hổ chị quay về ngôi nhà sàn tìm em, nhưng nhà bà cụ có nhiều chó canh giữ và chúng sủa dữ tợn khiến cho người chị không có cơ hội tiến về phía ngôi nhà. Có một hôm, nhà bà cụ yên ắng lạ thường, nhân cơ hội ấy, hổ chị lẻn vào nhà thì thấy hổ em cuộn mình nằm bên bếp lửa.

Hổ chị thận trọng cất tiếng gọi hổ em “ miao miao”. Hổ em đang mơ màng tỉnh giấc thì mấy con chó lại sủa lên dữ dội, sợ quá người chị lại co chân chạy thẳng một mạch về rừng.

Từ đó, người chị thấy người em được nhà bà cụ chăm sóc tận tình thì vô cùng yên tâm và không còn quay về tìm hổ em nữa. Hổ chị quay về cuộc sống hoang dã, săn bắn động vật, ngủ trong hang động vì thế mà thân hình của người chị vô cùng to lớn và khỏe mạnh. Hổ em được chăm sóc kĩ lưỡng, quanh năm chỉ ăn cơm và thức ăn nên thân hình nhỏ bé.

Được nhà  bà cụ chăm sóc tận tình nên hổ em thường bị mấy con chó trong nhà ganh ghét, đố kị suốt ngày chỉ kiếm cớ để bắt nạt. Để trả ơn gia đình nhà bà cụ nên hổ em hằng ngày bắt chuột không cho chúng ăn thóc, khoai nữa. Từ nó hổ em đã trở thành con mèo bắt chuột cho nhà bà cụ. Cho đến tận ngày nay, người ta vẫn nói rằng: hổ không bao giờ ăn thịt mèo, vì mèo là em của hổ.

truyen-thuyet-tuoi-mao-3-1648651012.jpg
Mèo bắt chuột để tạ ơn chăm sóc của gia đình bà cụ

Vị trí và ý nghĩa của Mèo trong 12 con giáp

Mèo là con giáp đứng ở vị trí thứ 4, mèo đứng sau con hổ và đứng trước con rồng. Tương truyền rằng, ngày xưa Ngọc Hoàng đã mở ra cuộc thi tuyển chọn con giáp đại diện cho các mốc thời gian: giờ, ngày, tháng, năm, thì mèo đã về đích với vị trí thứ 4.

Từ lâu, mèo đã tồn tại như một người bạn của người Việt Nam. Mèo xuất hiện từ trong câu ca dao, tục ngữ, trong lời bài hát hay trong cả những bức tranh dân gian Đồng Hồ, khẳng định được mối quan hệ sâu sắc bền chặt giữa con người và loài mèo.

truyen-thuyet-tuoi-mao-4-1648651012.jpg
Hình ảnh mèo xuất hiện trong bức tranh Đông Hồ có tên “ Đám cưới chuột”

Tuy nhiên, ở một số quốc gia khác như Trung Quốc và Hàn Quốc thì mèo không có trong danh sách 12 con giáp mà thay vào đó là con thỏ. Nguyên nhân cho sự việc này đó là khi phát âm thì mèo và thỏ phát âm tương tự nhau trong tiếng Hán nên đã dẫn đến sự hiểu nhầm này.

Nhưng cũng có một lý giải khác là khi tìm được các con vật đại diện là xếp vào 12 con giáp theo nguyên tắc xếp âm dương dựa vào số móng chân trên chân của con vật đó là chẵn và lẻ. Mèo có số móng chẵn, mà hổ cũng có số móng chẵn nên được thay mèo bằng con thỏ.

Mèo là con vật gần gũi, quen thuộc đối với cuộc sống của con người Việt Nam. Người ta cho rằng linh lực được phát ra từ con mèo có tác dụng xua đuổi sát khí, mang lại nhiều niềm vui và may mắn cho những người sở hữu mèo phong thủy.

Theo phong thủy thì mèo tượng trưng cho sự nhẹ nhàng, nhiều tham vọng, thành công và có nhiều tài năng. Các di chuyển, đi lại của mèo luôn linh hoạt và mềm dẻo, có tính kiên nhẫn và nắm bắt chuẩn thời cơ như lúc mèo bắt chuột. Chính vì thế mà tượng linh vật tuổi mèo còn được gọi là linh thú cát tường.

Ngoài ra, người ta còn thường đúc những tượng con mèo với nhiều màu sắc và tư thế giơ tay khác nhau. Nếu mèo được đúc giơ tay trái thì đó là con mèo đực, biểu tượng cho sự an khang thịnh vượng, thu hút tiền tài, thu hút may mắn. Còn nếu mèo giơ tay trái có nghĩa là mèo cái, nó biểu tượng cho sự nạp phúc, gia đình hạnh phúc, an khang thịnh vượng.

truyen-thuyet-tuoi-mao-5-1648651012.jpg
Mèo thần tài

Lời kết

Qua bài viết trên đã giải đáp về truyền thuyết tuổi Mão, tuổi con mèo cũng như vị trí và ý nghĩa của mèo trong 12 con giáp.Chúc các bạn thu thập được nhiều thông tin hữu ích cho bản thân mình.