Cúng mùng 3 Tết Nhâm Dần 202: bài cúng, mâm cúng, văn khấn chuẩn nhất

Nguyễn Minh Hằng

Tết cổ truyền của người Việt Nam thường kéo dài trong 3 ngày đầu năm mới. Trong 3 ngày này, các gia đình sẽ chuẩn bị mâm cỗ cúng để dâng lên thần linh, tổ tiên. Cúng mùng 3 Tết cũng được xem như là một trong những dịp cúng lễ quan trọng trong năm nói chung và đối với những ngày Tết nói riêng.

Ý nghĩa lễ cúng mùng 3 Tết Nhâm Dần 2022

Trong quan niệm của người Việt, ngày mùng 3 Tết là ngày cuối cùng của Tết Nguyên đán. Đây được xem là ngày mà ông bà tổ tiên rời khỏi gia đình, kết thúc quá trình ăn Tết. Chính vì vậy, trong ngày này, nhiều gia đình sẽ chuẩn bị mâm cỗ đầy đủ để tiễn thần linh, ông bà tổ tiên.

Nói một cách khác thì lễ cúng mùng 3 Tết cũng chính là lễ hóa vàng thể hiện sự tôn kính, cầu mong tổ tiên ban phước lành cho hậu thế một năm may mắn, sức khỏe và thịnh vượng.

Theo quan niệm dân gian thì phải có lễ tạ thì tấm lòng của gia chủ mới được chứng giám, do đó lễ hóa vàng rất quan trọng trong những ngày Tết. Sau khi lễ, gia chủ sẽ tiến hành hóa hương vàng, quần áo, vàng mã tiễn ông bà về âm cảnh sau 3 ngày về bên con cháu đón Tết.

cung-mung-3-tet-1-1642583740.jpg

Cúng mùng 3 Tết cũng được xem như là một trong những dịp cúng lễ quan trọng trong năm

Mâm cỗ cúng mùng 3 Tết 

Như mọi người đã biết thì trong những ngày Tết sẽ không thể thiếu những mâm cơm cúng và chúng đều mang những ý nghĩa vô cùng khác biệt. 

Tùy vào điều kiện của mỗi gia đình, phong tục tập quán mỗi vùng miền mà cách cúng mùng 3 Tết sẽ khác nhau. Tuy nhiên, một mâm cỗ hóa vàng cần có đầy đủ những món cơ bản như: gà luộc, bánh chưng/bánh tét, giò, chả, nem rán, xôi, mâm ngũ quả, một vài món mặn và món canh khác.

Về việc bày trí mâm cỗ cúng mùng 3 Tết, gà được chọn dùng để thắp hương phải là loại gà trống to, có đôi chân đẹp và được tạo hình cẩn thận. Bởi đây là một lễ vật chính, không thể thiếu trong những mâm cỗ mặn. Gà luộc là lễ vật mang ý nghĩa về sự khởi đầu thuận lợi, hứa hẹn một năm mới tràn ngập sự may mắn, thành công cho gia chủ.

Khi đặt gà cúng lên bàn thờ, theo một số chuyên gia nghiên cứu thì nên quay đầu gà hướng về phía bát hương với tư thế được gọi là "con gà biết kêu, biết gáy, đang chầu" tức là há miệng, chân quỳ, cánh duỗi ra tự nhiên. Còn nếu làm theo cách mà nhiều gia đình hay làm là hướng đầu gà ra ngoài thì đó là gà không chịu chầu.

Bên cạnh đó, mâm cỗ cúng mùng 3 Tết cũng không thể thiếu bánh chưng, đi kèm với đó là dưa hành. Bánh chưng chính là lễ vật tượng trưng cho sự vuông tròn, một sự kết hợp tinh hoa của trời đất.

cung-mung-3-tet-1642583741.jpg

Tùy vào điều kiện của mỗi gia đình, phong tục tập quán mỗi vùng miền mà cách cúng mùng 3 Tết sẽ khác nhau

Ngoài ra, các gia đình cũng cần chuẩn bị xôi, giò chả. giò chả trong mâm cỗ cúng mang ý nghĩa về những lời cầu chúc cho một năm mới nhiều tài lộc, may mắn. Hoa cắm trên bàn thờ phải là hoa tươi, không nên dùng hoa giả. Việc sử dụng hoa giả cũng giống như một tấm lòng giả và các vị thần linh, tổ tiên sẽ không phù hộ độ trì cho gia đình.

Mâm cơm cúng mùng 3 Tết cần phải có đầy đủ các món để tạo nên sự hài hòa về cả màu sắc lẫn hương vị và sự thẩm mỹ, giống như sự hòa quyện của các yếu tố trong trời đất. Một mâm cỗ hóa vàng được gia chủ chuẩn bị chu đáo cũng là việc làm thể hiện tấm lòng thành kính của con cháu với các vị thần linh và tổ tiên. 

Lễ hóa vàng mùng 3 Tết

Sau khi lễ xong, gia chủ sẽ tiến hành hóa vàng để tạ gia tiên, gia thần. Lễ tạ được thực hiện trang nghiêm ở một góc vườn hoặc sân sạch sẽ. Phần tiền vàng hóa trước, phần đồ dùng hóa sau. Nếu gia đình có người mới mất thì phần vàng mã phải được hóa riêng.

Khi lễ xong, gia chủ vái 3 vái, sau đó xin phép thụ lộc, chia lộc cho con cháu. Nơi hóa vàng thường được đặt một cây mía dài mang ý nghĩa dùng làm đòn gánh cho linh hồn mang đồ về cõi âm.

Văn khấn mùng 3 Tết Nhâm Dần 2022 và văn khấn hóa vàng

Văn khấn mùng 3 Tết theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam

Nam mô A-di-đà Phật (3 lần)

Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương

Con kính lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ, Long Mạch, Táo Quân, chư vị tôn thần

Con kính lạy Hoàng thiên Hậu thổ. Chư vị Tôn thần

Con kính lạy Ngài Đương niên hành khiển, ngài Bản cảnh Thành Hoàng, các ngài Thổ địa, Táo quân, Long mạch Tôn thần.

Con kính lạy các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, nội ngoại tiên linh.
Hôm nay là ngày mùng 3 tháng giêng năm Nhâm Dần

Chúng con là: ... tuổi …

Hiện cư ngụ tại …

Thành tâm sửa biện hương hoa phẩm vật, phù tửu lễ nghi, cung bày trước án. Kính cẩn thưa trình: tiệc xuân đã mãn, Nguyên đán đã qua, nay xin thiêu hóa kim ngân, lễ tạ Tôn thần, rước tiễn âm linh trở về âm cảnh.

Kính xin lưu phúc, lưu ân, phù hộ độ trì dương cơ âm trạch, mọi chỗ tốt lành, con cháu được bách sự như ý, vạn sự bình an, tài lộc song toàn, gia đạo hưng vượng.

Lòng thành kính cẩn, lễ bạc tiến dâng, lượng cả xét soi, cúi xin chứng giám.

Nam mô A-di-đà Phật (3 lần).

cung-mung-3-tet-2-1642583740.jpg

Bài khấn hóa vàng mùng 3 Tết Nhâm Dần 2022

Hôm nay ngày....

Tức năm thứ năm mươi... Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Tại: Thôn... xã... huyện... tỉnh....

Tín chủ là:...... cùng toàn gia kính bái.

Nay nhân ngày lễ tạ.

Kính cẩn sắm một lễ gồm....

Gọi là lễ mọn lòng thành, kính dâng lên:

Đông trù Tư mệnh Táo phủ thần quân, bản gia tiên sư, bản viên thổ công, liệt vị tôn thần.

Trước linh vị của:

Hiển:

Hiển:

Hiển:

Và các vị tổ bá, tổ thúc, tổ cô, cùng các vong linh phụng thờ theo tiên tổ.

Kính cẩn thưa rằng:

Tiệc xuân đã mãn

Lễ tạ kính trình

Rước tiễn tiên linh

Lại về âm giới

Buổi đầu năm mới

Toàn gia mong đợi

Lưu phúc lưu ân

Kính cáo tôn thần

Phù trì phù hộ

Dương cơ âm mộ

Mọi chỗ tốt lành

Con cháu an ninh

Vận hành khang thái.

Cẩn cáo!

Cúng mùng 3 Tết thường trùng với cúng hoá vàng. Trong phong tục của người Việt quan niệm rằng sau 3 ngày ăn tết cùng với gia đình, hoá vàng là hoạt động đưa tiễn ông bà tổ tiên về cõi âm. Hy vọng với bài viết đầy đủ trên đây sẽ giúp ích cho bạn thực hiện đầy đủ những nghi thức trong ngày mùng 3 Tết chuẩn nhất.