Khả năng thích ứng - Chìa khóa dẫn lối đến thành công trong thời đại công nghệ

Võ Thị Lệ Hằng

“Tôi tìm kiếm các dấu hiệu của một đặc điểm cụ thể. Không phải chỉ số IQ. Không phải EQ. Đó chính là khả năng thích ứng" - đây là nhận định của nhà đầu tư mạo hiểm Natalie Fratto tại buổi TED Talk của mình khi bàn về khả năng thích ứng. Trong môi trường kinh doanh đầy biến động ngày nay, những chiến lược luôn được các doanh nghiệp thay đổi liên tục để bắt kịp với xu hướng mới nếu như không muốn bị đào thải. Điều này đặt ra yêu cầu buộc đội ngũ lãnh đạo và toàn thể nhân sự của doanh nghiệp cần phải có khả năng thích ứng. Bài viết sau đây sẽ là những phân tích liên quan đến cái gọi là “chìa khóa dẫn lối đến thành công” này. 

Khả năng thích ứng là gì?

Mỗi người sẽ có mỗi cách định nghĩa khác nhau về khả năng thích ứng. Nếu như google cho rằng “Thích ứng là năng lực điều chỉnh để thích nghi với hoàn cảnh mới" thì Natalie Fratto nhận định "thích ứng là cách mà một người phản ứng lại với những thay đổi không thể tránh được và những điều tương tự". Nhưng hiểu một cách khái quát và toàn diện thì thích ứng là một kỹ năng mềm giúp thích nghi nhanh chóng với môi trường mới và học hỏi những kiến thức mới, từ đó có thể đáp ứng được với những thay đổi của hoàn cảnh để đạt được mục tiêu. Những người có khả năng thích ứng thường được đánh giá là người linh hoạt, rất dễ dàng làm việc dù ở bất cứ môi trường nào.

kha-nang-thich-ung1-1649835779.jpg
Nếu như không muốn bị đào thải trong môi trường kinh doanh đầy phức tạp và biến động này, các doanh nghiệp buộc phải linh hoạt đưa ra những chiến lược kinh doanh mới

Theo định nghĩa của Indeed, khả năng thích ứng là một phạm trù tổng thể và không giới hạn những điều gồm: kỹ năng giao tiếp, kỹ năng xã hội, kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng tư duy chiến lược và sáng tạo, kỹ năng tổ chức. Đây là những kỹ năng giúp mọi người điều chỉnh và phản ứng hành động của mình theo những gì mà bản thân cảm thấy là cần thiết và gây tác động đến cuộc sống, công việc mà chính mình yêu thích. 

Vai trò của khả năng thích ứng

Cuộc sống luôn là sự vận động và phát triển không ngừng, chính vì thế nên sự thay đổi luôn luôn được tạo ra. Từ đó đặt ra yêu cầu buộc mỗi cá nhân phải tự điều chỉnh chính mình để thích nghi được với hoàn cảnh mới đó. Khả năng thích ứng có vai trò giúp con người ổn định với môi trường và hoàn cảnh mới, từ đó tạo đà để phát triển bứt phá trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Trong công việc, khả năng thích ứng sẽ giúp mỗi người:

Có động lực để bắt tay làm điều mới

Với những ai có khả năng thích ứng tốt, họ sẽ không ngần ngại bắt tay vào làm việc với những điều mới mẻ mà không bị trói buộc tư tưởng và hứng khởi bởi môi trường làm việc quen thuộc hay quy trình làm việc cũ kỹ. Họ hiểu, chấp nhận và luôn đón nhận với những sự thay đổi sẽ luôn xảy ra và không nao núng tinh thần khi mọi thứ vận hành có lạc nhịp.

kha-nang-thich-ung2-1649835818.jpg
Những người có khả năng thích ứng tốt sẽ không ngần ngại mà bắt tay vào làm những cái mới

Những nhà tuyển dụng cũng đánh giá rất cao khả năng thích ứng này. Một khảo sát đã đưa ra con số cụ thể, là có đến 85% giám đốc nhân sự dự đoán rằng vào năm 2022, khả năng thích ứng của các ứng viên chính là yếu tố tuyển dụng trọng yếu. Nếu như đạt được lợi thế cạnh tranh tại thị trường việc làm hiện nay hay tương lai sau này, thì ngay từ bây giờ hãy bồi dưỡng khả năng thích ứng.

Không ngần ngại kiếm tìm lối đi mới

Những người có khả năng thích ứng tốt luôn nhận thức được tầm quan trọng của việc trau dồi, học hỏi kiến thức mới cũng như phát triển năng lực làm việc của bản thân. Dù rằng sự nghiệp công việc bận rộn, áp lực về trọng trách gánh vác gia đình trên vai thì họ vẫn luôn biết cách sắp xếp một khoảng thời gian trong ngày để cập nhật thông tin, xu hướng mới nhất,... Chưa dừng lại ở đó, không ít người còn sẵn sàng dành thời gian nghỉ ngơi cuối tuần của mình để đầu tư cho khóa học chuyên sâu kiến thức trong ngành, kỹ năng sống,...

Khả năng làm việc nhóm

Môi trường kinh doanh luôn yêu cầu mỗi cá nhân viên phải có kỹ năng thích ứng linh hoạt, đa năng để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Vậy nên những người có khả năng thích ứng tốt sẽ luôn đảm nhiệm nhiều vai trò, luôn đi đầu trong những ý tưởng mới, tạo được thiện cảm tốt với những người xung quanh. Đây chính là những tố chất giúp cho họ có thể nhanh chóng kết nối nhiều vị trí phòng ban trong công ty và có khả năng làm việc nhóm xuất sắc.

Nhạy bén với cơ hội chuyển đổi nghề nghiệp

Khả năng thích ứng sẽ giúp bạn có những lựa chọn đúng đắn nhất khi đối mặt với cơ hội chuyển đổi nghề nghiệp hay tiếp nhận một vị trí mới với mức lương tốt hơn, có triển vọng hơn. 

kha-nang-thich-ung3-1649835849.jpg
Nhạy bén sẽ giúp bạn nắm bắt được cơ hội chuyển đổi vị trí nghề nghiệp tốt hơn, có triển vọng hơn 

Kiên cường đối đầu với nghịch cảnh

Người có khả năng thích ứng tốt sẽ không vì hoàn cảnh xấu mà chịu cúi đầu. Họ luôn nhạy bén để cảm nhận được tính vô thường của cuộc sống nên khi đối mặt với tình huống tiêu cực nhất, họ sẽ không thất vọng và bi quan. Khả năng thích ứng sẽ giúp họ có thể lạc quan với tâm thế mới, tạo ra hướng đi mới phù hợp với tình hình thực tế. Ở một số mặt, thích ứng đồng nghĩa với kiên cường. Chính sự kiên cường giúp con người ta đánh bại mọi nghịch cảnh, tiến xa trong cuộc sống.

Khả năng xử lý những người khó tính và các lời chỉ trích

Hầu hết ở mọi lĩnh vực kinh doanh dịch vụ hiện nay, việc giao tiếp với khách hàng, đối tác, đồng nghiệp và cấp trên là điều luôn luôn cần thiết. Và những lời chỉ trích cũng như việc phải đối mặt với những khách hàng khó tính là điều không tránh khỏi.

Nếu như những nhân viên bình thường sẽ bị "chùng" tinh thần bởi những điều tiêu cực trong môi trường công việc thì những nhân viên có khả năng thích ứng sẽ luôn giữ được thái độ bình tĩnh. Họ hiểu được ý nghĩa sau khi đón nhận những lời chỉ trích của cấp trên là giúp mình tốt hơn mỗi ngày, hay chính việc phải đối diện với những khách hàng khó tính sẽ là động lực để họ phát triển và hoàn thiện mình hơn. Chính thái độ làm việc nghiêm túc, chuyên nghiệp và tư duy đúng đắn đó chính là yếu tố giúp họ tiến xa hơn trong sự nghiệp của mình.

Cách phát triển và nâng cao khả năng thích ứng

Kết nối với mọi thứ xung quanh

Chúng ta đang sống trong một thế giới mà mọi thứ vận hành dựa trên sự kết nối và gắn bó với nhau. Vậy nên hãy luôn kết nối với những người xung quanh bạn. Hãy tự mạnh dạn giới thiệu bản thân mình khi gặp một ai đó mới, hãy sử dụng những câu hỏi để làm quen với họ. Khi đã thấu hiểu với mong muốn, sở thích và nhu cầu của người khác thì bạn hoàn toàn có khả năng tạo ra được sự kết nối cho phép đối xử với người khác bằng hành động chân thành.

Thoát ra khỏi vùng an toàn

Bạn đang sống trong vỏ bọc an toàn của chính mình nếu như luôn trong trạng thái cảm thấy an toàn. Hãy "mở cửa" bước ra ngoài để học hỏi và trải nghiệm sự tự do bằng cách mở rộng thêm phạm vi tiếp xúc. Không phải những gì bạn nhìn thấy đều sẽ là những gì bạn nhận được. Bạn là một cá thể độc nhất, vậy nên hãy luôn luôn khác biệt, bằng cách thoát khỏi vùng an toàn của bản thân cũng như truyền cảm hứng cho chính mình để hòa hợp với những người khác. 

kha-nang-thich-ung4-1649835899.jpg
Thoát khỏi vùng an toàn sẽ đưa bạn đến với chân trời mới đầy hứa hẹn hơn

Đột phá lối tư duy

Bước thay đổi đầu tiên xuất phát từ chính tâm trí của mỗi người. Thế nên hãy có những lối suy nghĩ bứt phá để thoát ra được con đường nhỏ mà bạn đang đi. Hãy suy nghĩ rộng và bao quát hơn để nới rộng tầm nhìn cũng như khác biệt trong cách suy nghĩ. Khi vươn tay ra đón lấy những điều khác thường, bạn sẽ sở hữu một tư duy vô hạn để phát huy tối đa năng lực thích ứng của mình.

Không ngần ngại đối đầu với những thử thách mới

Cách nhanh nhất để rèn luyện khả năng thích ứng chính là đối đầu trực diện với những khó khăn của cuộc sống. Qua những lần đối mặt với thách thức và những trải nghiệm mới lạ, bạn sẽ mạnh mẽ và kiên định hơn, khôn ngoan hơn và kinh nghiệm dày dạn hơn để xoay sở được trong mọi mặt tình huống xảy ra.

Chấp nhận từ bỏ kiến thức cũ không cần thiết

Để tồn tại được trong xu thế hội nhập, mọi thứ luôn không ngừng đổi mới để bắt kịp tiến trình phát triển của thời đại, thì các doanh nghiệp phải từ bỏ hệ thống bộ máy làm việc cũ và xây dựng được những giải pháp mới mẻ. Trong số đó thì điều khó nhất chính là từ bỏ những kiến thức cũ đã trở thành thói quen in sâu trong tiềm thức của mỗi người trước đó. Khả năng thích nghi được thể hiện qua sự biết chấp nhận thay đổi và nhìn nhận mọi việc theo hướng lạc quan, tích cực. 

kha-nang-thich-ung5-1649836018.jpg
Khả năng thích ứng sẽ là nền tảng vững chắc giúp con người bình tâm đối diện với sự bất định của tương lai 

Đón nhận thất bại và xem nó là bài học

Đã lựa chọn thay đổi thì phải chấp nhận sự thất bại có thể xảy đến bất cứ lúc nào. Khi thất bại xảy ra, thay vì chán nản và xấu hổ, hãy xem nó là một bài học thực tế để tránh được những sai lầm xảy ra sau này. "Thất bại là mẹ thành công", sau thất bại nhưng thu nhận về nhiều bài học chính là sự thành công rồi. Bài học thu nhận lại sẽ tạo đà cho những bước phát triển đột phá trong chặng đường về sau. 

Cuốn "Quy tắc bạch kim" từng chỉ ra khả năng thích ứng của con người được hình thành nên từ sự bẩm sinh và thái độ. Vậy nếu như bẩm sinh chưa có khả năng thích ứng thì liệu rằng từ bài viết trên đây, bạn đã sẵn sàng thay đổi bản thân để có được khả năng thích ứng?