6 tháng cuối năm 2022, giá PVC đầu vào duy trì thấp, doanh nghiệp ống nhựa xây dựng "lạc quan"

Nguyễn Ngọc Quỳnh

Chứng khoán Vietcombank (VCBS) nhận định giá PVC trong 6 tháng cuối năm 2022 và trong năm 2023 sẽ duy trì ở mặt bằng giá thấp trong vùng 800 - 1.000 USD/tấn sẽ giúp cho biên lợi nhuận của các doanh nghiệp ngành nhựa tích cực.

Việt Nam chưa làm chủ được chuỗi giá trị sản xuất nhựa xây dựng bởi phụ thuộc khá nhiều vào nguyên liệu đầu vào

Hiện nay, ngành nhựa xây dựng được chia làm hai phân khúc chính đó là ống nhựa xây dựng (ống nhựa PVC, PPR, HDPE) cùng nhựa vật liệu xây dựng (như thanh profile, cửa nhựa, tấm trần,…). Trong khi đó, mảng ống nhựa xây dựng hiện ghi nhận 4 doanh nghiệp lớn đang hoạt động đó là Nhựa Bình Minh (mã chứng khoán: BMP), Nhựa Tiền Phong (mã chứng khoán: NTP), Ống nhựa Hoa Sen, Tân Á Đại Thành (Stroman) - ghi nhận chiếm 80 - 90% thị phần của thị trường. Đáng chú ý của thị trường này chính là mức độ cạnh tranh hàng nhập khẩu và khả năng xuất khẩu thấp bởi đặc thù về sản phẩm vận chuyển cồng kềnh. 

Trong khi đó thì phân khúc nhựa vật liệu xây dựng có thị trường phân mảnh hơn nhiều so với biên lợi nhuận mỏng cũng như chịu cạnh tranh gay gắt từ hàng nhập khẩu và đặc biệt là Trung Quốc. 

Và báo cáo triển vọng của ngành nhựa xây dựng mới nhập nhật từ phía Chứng khoán Vietcombank (VCBS) đã đánh giá Việt Nam hiện tại chưa làm chủ được chuỗi giá trị sản xuất nhựa xây dựng khi phải phụ thuộc khá nhiều vào nguyên liệu đầu vào đó chính là hạt nhựa PVC phải nhập khẩu. Sản lượng sản xuất hạt nhựa PVC trong nước chỉ đến từ 2 nhà sản xuất đó là Hóa chất AGC và TPC Vina với tổng công suất ghi nhận là 390.000 tấn với nhà máy tập trung ở khu vực Phía Nam, chính vì thế mà hàng năm Việt Nam vẫn phải nhập khẩu lên đến 700.000 tấn PVC phục vụ cho việc tiêu thụ. 

Cũng do chiếm tỷ trọng lớn (ghi nhận 70%) chi phí giá vốn hàng bán và vẫn phải phụ thuộc từ nguồn nhập khẩu, biên lợi nhuận của các doanh nghiệp nhựa xây dựng Việt Nam chịu biến động lớn từ giá PVC trên thế giới, đáng chú ý là nguồn cung và nhu cầu ở Trung Quốc và Mỹ. 

6-thang-cuoi-nam-2022-gia-pvc-dau-vao-duy-tri-thap-doanh-nghiep-ong-nhua-xay-dung-lac-quan-1-1663925452.jpg
Giá PVC trong 6 tháng cuối năm 2022 và trong năm 2023 sẽ duy trì ở mặt bằng giá thấp trong vùng 800 - 1.000 USD/tấn

Và với thị trường Trung Quốc, đây chính là nguồn cung chiếm đến 50% sản lượng sản xuất và tiêu thụ PVC trên toàn thế giới đồng thời cũng là nước xuất khẩu PVC lớn thứ hai trên thế giới với năng lực cạnh tranh về chi phí bởi công nghệ sản xuất chủ yếu là bằng than đá. Và trong bối cảnh khủng hoảng thiếu năng lượng sản xuất ở EU và Mỹ, Trung Quốc sẽ tận dụng được khả năng cạnh tranh cũng như đẩy mạnh xuất khẩu nhựa PVC trong năm 2021 - 2022. 

Đối với Mỹ - đây là đối trọng lớn với Trung Quốc khi chiếm khoảng 16% sản lượng sản xuất PVC trên thế giới và đang đứng đầu về xuất khẩu PVC, trong đó, công nghệ sản xuất hầu hết đến từ dầu mỏ và khí thiên nhiên. 

Năm 2021, giá PVC trên thế giới đã cho thấy được mức tăng giá phi mã từ vùng 900 USD/tấn lên đến 2.000 USD/tấn bởi nguồn cung thu hẹp ở Mỹ. Đến nửa đầu năm 2022, giá PVC đã sụt giảm mạnh xuống còn mức 950 USD/tấn như hiện nay khi mà nhu cầu PVC ở Trung Quốc đã sụt giảm mạnh và nguồn cung PVC ở Mỹ được phục hồi hoàn toàn sau cơn bão. 

Còn khi xét đến biến động đầu ra, sản lượng tiêu thụ của hai doanh nghiệp đầu ngành là Nhựa Tiền Phong và Nhựa Bình Minh trong giai đoạn năm 2018 - 2021 đã cho thấy được sự chững lại sau nhiều năm tăng trưởng cao. Lý do là bởi nguồn cung bất động sản suy yếu từ vướng mắc pháp lý cũng như cạnh tranh giá tăng đến từ những đối thủ mới. Mặc dù vậy thì nhờ vào tăng trưởng xây dựng nhà dân mà sản lượng tiêu thụ không bị sụt giảm trong thời gian qua dù cả trong đại dịch COVID-19. 

6-thang-cuoi-nam-2022-gia-pvc-dau-vao-duy-tri-thap-doanh-nghiep-ong-nhua-xay-dung-lac-quan-2-1663925459.jpg
Sản xuất PVC tại Việt Nam

PVC trong nửa cuối năm 2022 và năm 2023 có thể duy trì được mặt bằng giá thấp

Tính đến thời điểm hiện tại, tình hình cạnh tranh trong ngành đã dần gia tăng bởi vì sự xuất hiện của một số doanh nghiệp lớn ví dụ như Hoa Sen, Tân Á Đại Thành, Dekko,...Điều này đã dẫn đến xu hướng gia tăng chiết khấu cho các đại lý phân phối để có thể duy trì được thị phần của các doanh nghiệp. VCBS cũng đã chỉ ra hệ quả chính là biên lợi nhuận cũng như tỷ suất sinh lời trong dài hạn của các doanh nghiệp ở trong ngành sẽ giảm. Ngoài ra thì việc liên tục đầu tư mở rộng chất lượng sản phẩm và phát triển các dòng ống nhựa xây dựng vẫn còn nhiều tiềm năng như HDPE, PPR sẽ là xu hướng trong thời gian tới giúp gia tăng doanh thu và cải thiện biên lợi nhuận. 

Đưa ra nhận định về triển vọng trong thời gian tới, VCBS cho biết giá PVC trong nửa cuối năm 2022 và năm 2023 sẽ có thể duy trì được mặt bằng giá thấp ở trong vùng là 800 - 1.000 USD/tấn đã giúp cho biên lợi nhuận của các doanh nghiệp ngành nhựa tích cực. 

6-thang-cuoi-nam-2022-gia-pvc-dau-vao-duy-tri-thap-doanh-nghiep-ong-nhua-xay-dung-lac-quan-3-1663925459.jpg
Nguồn ảnh: CBRE Việt Nam

Chi tiết, nguồn cung thiếu hụt ở Mỹ đã phục hồi và nguồn cung trên thế giới đã tăng mạnh từ kế hoạch mở rộng của các doanh nghiệp lớn. Và từ nay cho đến năm 2026, công suất PVC sẽ tăng 17% lên mức 70 triệu tấn/năm. Song song với đó, nhu cầu PVC cũng sụt giảm mạnh ở Trung Quốc do thị trường bất động sản hụt hơi. Cho đến hết năm 2023, VCBS cũng nhận định nhu cầu PVC sụt giảm mạnh ở Trung Quốc ở thời điểm hiện tại là rất thấp bởi ống nhựa được sử dụng nhiều khi các dự án hoàn thành và phải mất trên 1 năm tính từ thời điểm bắt đầu xây dựng). 

Đáng chú ý, giá PVC có mức tương quan lớn với than cốc. Trong khi đó thì chi phí sản xuất than cốc được dự báo giảm mạnh xuống mốc 280 USD/tấn trong năm 2023 đã giúp cho các nhà sản xuất PVC ở Trung Quốc duy trì được mức giá bán cạnh tranh với EU và Mỹ khi mà các quốc gia này đang trong tình trạng thiếu năng lượng trầm trọng hay giá đầu vào neo cao. 

Cũng chính xu hướng giá đầu vào giảm trong thời gian gần đây sẽ là động lực giúp mở rộng biên lợi nhuận đối với các doanh nghiệp nhựa trong nửa cuối năm 2022 và cả năm 2023. VCBS nhận định kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp ở trong quý 3/2022 có thể sẽ tăng trưởng rất tốt so với mức nền thấp của cả năm 2201. 

6-thang-cuoi-nam-2022-gia-pvc-dau-vao-duy-tri-thap-doanh-nghiep-ong-nhua-xay-dung-lac-quan-4-1663925459.jpg
Nguồn ảnh: CBRE Việt Nam

Đối với phân khúc ống nhựa dân dụng, 6 tháng đầu năm 2022, số căn hộ bất động sản được triển khai ở miền Bắc đã cho thấy mức tăng trưởng tốt sau thời gian dài sụt giảm - điều này cũng đã giúp thúc đẩy sản lượng tiêu thụ ống nhựa ở khu vực này trong nửa cuối năm 2022 và năm 2023. 

Ở chiều hướng ngược lại, số căn đang triển khai và cấp mới ở khu vực miền Nam cho con số kém khả quan sẽ có thể tạo áp lực cho sản lượng tiêu thụ trong thời gian tới. 

Còn về dài hạn, VCBS nhận định sản lượng tiêu thụ ống nhựa xây dựng vẫn đang có tiềm năng tăng trưởng lớn khi mà tỷ lệ đô thị hóa của Việt Nam vẫn đang còn thấp. Bên cạnh đó, kỳ vọng các vấn đề về mặt pháp lý các dự án bất động sản sẽ được tháo gỡ trong năm 2023 tiếp tục sẽ là bệ phóng thúc đẩy mạnh nguồn cung bất động sản trong năm 2024. Mặc dù vậy, với tỷ lệ tiêu thụ nhựa PVC trên đầu người ở mức cao trong khu vực và gần tiệm cận với Trung Quốc thì VCBS ước tính mức tăng trưởng của ngành ở trong giai đoạn tăng trưởng tới sẽ ở mức 7 - 110%.