Thiệt hại nặng vì GameStop, nhà đầu tư “tài ba” phải đóng cửa quỹ, hoàn lại tiền cho khách

Trần Ngọc Đức

Từng đạt tỷ suất sinh lời hàng chục phần trăm, quỹ Melvin Capital của nhà quản lý quỹ nổi tiếng Gabe Plotkin bất ngờ lại bị giáng đòn chí mạng từ GameStop. Dù đã nỗ lực vực dậy cơ nghiệp của mình nhưng ông Plotkin vẫn phải đóng cửa quỹ đầu cơ trị giá gần 8 tỷ USD.

Theo Doanh Nghiệp Niêm Yết, Gabe Plotkin là một nạn nhân của cổ phiếu meme.

Một nạn nhân của cổ phiếu meme

Trong cơn sốt cổ phiếu GameStop một năm trước, quỹ Melvin Capital Management của ông Gabe Plotkin đã bị thiệt hại nặng nề. Quỹ đầu tư 7,8 tỷ USD cầm cự được 1 năm rồi cuối cùng cũng phải đóng cửa.

Trong lá thư gửi tới các khách hàng của quỹ Melvin Capital vào ngày 18/5, ông Plotkin đột ngột thông báo quyết định dừng cuộc chơi. Suốt hơn một năm qua, ông đã không ngừng nỗ lực để vực dậy quỹ với sự tài trợ của một số tên tuổi lớn nhất Phố Wall. Dù từng có triển vọng tốt đẹp nhưng nỗ lực này đã sụp đổ khi ông có những khoản lỗ mới và khiến khách hàng tức giận với kế hoạch tái áp đặt phí hiệu suất.

thiet-hai-nang-vi-gamestop-nha-dau-tu-tai-ba-phai-dong-cua-quy-hoan-lai-tien-cho-khach-1-1652975894.jpg
Gabe Plotkin - Người sáng lập Melvin

Trong lá thư gửi đến khách hàng của mình, ông Plotkin đã viết: “Công ty và các vị đều đã trải qua 17 tháng rất khó khăn và thử thách. Tôi đã nỗ lực làm mọi thứ nhưng rồi vẫn không thể làm ra lợi nhuận xứng với kỳ vọng của tất cả mọi người. Tôi thấy rằng mình cần từ bỏ việc quản lý vốn bên ngoài”.

Được tôi luyện và thành danh dưới sự dẫn dắt của trùm đầu cơ Steve Cohen, ông Plotkin từng là một nhà quản lý quỹ rất thành công đã đứng ra thành lập quỹ riêng. Tuy nhiên từ tháng 1/2021, Plotkin trở thành nạn nhân của cơn sốt cổ phiếu meme. Thời điểm đó, nhà đầu tư nhỏ lẻ tập trung vào kéo giá cổ phiếu GameStop và nhiều công ty chật vật khác lên mức cao ngất ngưởng.

Bloomberg cho rằng sai lầm của ông Plotkin chính là ở chỗ đặt cược chống lại các cổ phiếu này và tự biến mình thành đối tượng bị các nhà đầu tư nhỏ lẻ hướng đến. Trong cuộc bán non (short squeeze) vô tiền khoáng hậu, ông đã mất đi hàng tỷ USD, và trong tháng đó, quỹ đầu cơ của ông báo lỗ tới 55%.

Thế nhưng, ông đã được trao cơ hội lần thứ hai. Citadel của tỷ phú Ken Griffin và các đối tác của Citadel, cùng công ty Point72 Asset Management của người thầy cũ Steve Cohen đã đổ một khoản tiền khổng lồ -  2,75 tỷ USD cho Melvin. Sau khi lấy lại một số mất mát trước đây, Melvin kết thúc năm với tỷ suất sinh lời âm 39%.

So với tỷ suất sinh lời 30% mà Plotkin tạo ra được cho đến năm 2020, thì rõ ràng đây là một kết quả một trời một vực.Tuy vậy, nó vẫn mở ra một con đường để hồi phục trở lại. Những nhà đầu tư hiểu rằng cuộc bán non do Reddit khởi xướng hồi tháng 1/2021 là một sự kiện mang tính bồng bột, điên rồ, và không nằm trong tầm kiểm soát. Bởi vậy, họ vẫn sẽ tiếp tục cho ông thêm thời gian để sửa sai.

thiet-hai-nang-vi-gamestop-nha-dau-tu-tai-ba-phai-dong-cua-quy-hoan-lai-tien-cho-khach-2-1652975932.JPG
 

Dẫu vậy, ngày vui cũng còn quá ngắn ngủi. Tính đến tháng 4 năm nay, quỹ đầu cơ của ông Plotkin lao dốc tới hơn 23%. Ngoài ra cũng đã xuất hiện những dấu hiệu cho thấy ông Plotkin chọn bước đi sai nước cờ trước khi thị trường đi vào quãng thời gian hỗn loạn như hiện nay. Đó là việc 5 trong số 6 vị thế lớn nhất của Melvin trong quý I là các cổ phiếu giảm hàng chục phần trăm trong tháng này. Thậm chí, vị thế lớn thứ 6 chứng kiến mức sụt 8%.

Ông Plotkin đã công khai cam kết sẽ không đặt các vị thế bán khống lớn nữa sau khi trải qua thất bại đau lòng vào năm ngoái. Thế nhưng, đây lại là một điều đáng tiếc bởi lẽ nếu làm như vậy, ông có lẽ sẽ trúng số độc đắc ở những lần thị trường đỏ rực trong thời gian gần đây.

Bên cạnh việc đóng cửa quỹ, ông Plotkin cũng chỉ ra kế hoạch trả lại tiền mặt cho giới đầu tư trong bức thư của mình. Melvin không tính phí quản lý quỹ kể từ ngày 1 tháng 6 và đã giảm giá trị chịu rủi ro của danh mục đáng kể. Chậm nhất là vào ngày 31 tháng 5, sẽ có ít nhất 50% tiền của giới đầu tư sẽ được hoàn trả lại và phần còn lại sẽ được trả nốt trước ngày mùng 1 tháng 7.

“Nhà đầu tư tài ba”

Với ông Plotkin, việc Melvin đóng cửa là một sự mất mặt lớn. Bởi lẽ ông từng là một siêu sao trong giới quỹ đầu cơ và có được lòng tin của tỷ phú Cohen.

Vào năm 2006, ông Plotkin gia nhập công ty của tỷ phú Cohen, khi đó gọi là SAC. Thời điểm đó, ông tập trung đầu tư vào cổ phiếu ngành tiêu dùng rồi dần dần chịu trách nhiệm hơn 1 tỷ USD. Theo mô tả của Cohen, cấp dưới trẻ tuổi của mình là một nhà đầu tư xuất chúng. Khi Plotkin lập công ty riêng vào năm 2014, ông đã đứng ra hậu thuẫn và chỉ đạo Point72 đầu tư khoảng 200 triệu USD vào Melvin.

thiet-hai-nang-vi-gamestop-nha-dau-tu-tai-ba-phai-dong-cua-quy-hoan-lai-tien-cho-khach-3-1652975933.jpg
 

Thành công ban đầu của Melvin xuất phát từ việc đặt cược giá cổ phiếu giảm. Melvin đã tạo ra tỷ suất sinh lời 46% trong năm 2015 và 51% trong 2020. Nhờ sự tập trung cao độ vào bán khống, khoảng 70% lợi nhuận trong năm đầu tiên đã xuất hiện.

Ông Plotkin đã tỏ ra nghi ngờ về nhà sản xuất xe điện Tesla Inc. và các quỹ ủy thác đầu tư bất động sản trung tâm mua sắm từ lâu. Mặc cho thị trường chung tăng trưởng như vũ bão vào nửa đầu năm 2019, quỹ Melvin của ông vẫn kiếm lời lớn từ các khoản đặt cược chống lại cổ phiếu, thu về tỷ suất sinh lợi tới 44%.

Tuy nhiên, đầu năm sau đó, ông Plotkin lại trở thành mục tiêu của binh đoàn nhà đầu tư nhỏ lẻ dùng Reddit để đẩy giá cổ phiếu lên, nhất là GameStop. Đây là nhà bán lẻ mà Melvin đặt cược chống lại. Chỉ trong 1 tháng, 7 tỷ USD của quỹ đầu cơ này đã bốc hơi do đà phi mã của GameStop và các cổ phiếu khác mà Melvin bán khống. Kết quả là Melvin rơi vào tình cảnh luẩn quẩn mà chính ông Plotkin cũng không thể kết thúc được nó.