Thị trường khí đốt chao đảo: Ông Putin chính thức tuyên bố ‘khóa van’ nếu không nhận được đồng rúp từ người mua

Phạm Thị Lý

Tổng thống Nga cho biết sẽ ngừng cấp khí đốt cho người mua từ các nước “không thân thiện” nếu họ không trả bằng đồng rúp. Quy định này được áp dụng chính thức từ ngày 1/4/2022.

Động thái này là đòn giáng mới nhất của Nga đối với phương Tây về vấn đề xoay quanh năng lượng.

Ông Putin phát biểu trước các quan chứng trên truyền hình ngày 31/3: “Để mua khí đốt của Nga, họ cần mở tài khoản trong các ngân hàng Nga bằng đồng rúp. Tiền trong các tài khoản này sẽ được dùng để mua khí đốt Nga từ ngày 1 tháng 4. Nếu họ không thể thực hiện thanh toán theo cách này, chúng tôi coi đây là thất bại của khách hàng trong nghĩa vụ mua của mình”.

Chỉ thị được ký bởi nhà lãnh đạo Nga. Theo đó, khách hàng nên mở tài  khoản đặc biệt trong ngân hàng quốc doanh Gazprom. Ở đây, các khoản ngoại tệ có thể chuyển đổi sang đồng rúp một cách dễ dàng nhằm đáp ứng các khoản thanh toán.

thi-truong-khi-dot-chao-dao-ong-putin-chinh-thuc-tuyen-bo-khoa-van-neu-khong-nhan-duoc-dong-rup-tu-nguoi-mua-1-1648786359.jpg
 

Vấn đề càng trở nên căng thẳng hơn vì chỉ cách đây ít ngày, các nước thuộc khối G7 và Liên minh châu Âu EU đều thẳng thừng tuyên bố không chấp nhận yêu cầu thanh toán giao dịch mua khí đốt bằng đồng rúp của Nga. Ủy ban châu Âu EC trong phiên họp 29/3 cho biết các quốc gia thành viên của EU sẽ không chấp thuận việc trả bằng đồng rúp khi mua khí đốt từ Nga. Đồng thời, họ cũng bác bỏ cơ chế thanh toán Moscow tuyên bố hiệu lực từ ngày 1 tháng 4.

Trước đó 1 ngày, Bộ trưởng Kinh tế Đức Robert Habeck cũng nói rằng quốc gia thuộc nhóm G7 sẽ không thanh toán khí đốt bằng đồng rúp cho Nga. Thậm chí, ông còn tuyên bố rằng nếu người dân lạnh thì mặc thêm áo, nhất quyết không chịu nhượng bộ thực hiện theo yêu cầu của Nga.

Về phía Điện Kremlin, họ cũng tuyên bố rằng họ không bán khí đốt miễn phí. Khẳng định các nước nhập khẩu cần đáp ứng yêu cầu thanh toán bằng đồng rúp của Nga nếu không mất nguồn cung khí đốt vốn vô cùng quan trọng đối với cả châu Âu. Khí đốt của Nga chiếm 40% nhu cầu của châu Âu.

Trong cuộc điện đàm 30/3 giữa Thủ tướng Đức Olaz Scholz và Thủ tướng Italy Mario Draghi, Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng thông báo yêu cầu thanh toán khí đốt mới của Nga. Cả hai nhà lãnh đạo Đức và Italy đều không chấp thuận. Tuy nhiên, tuyên bố mới nhất của ông Putin cho thấy nước này cũng nhất quyết không chịu nhượng bộ.

Kể từ khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự trên đất Ukraine, Nga đã trở thành tâm điểm của các biện pháp trừng phạt của Mỹ và phương Tây. Theo đó, Mỹ và đồng minh châu Âu đã thực hiện những đòn trừng phạt kinh tế nặng nề nhất nhằm tổn hại kinh tế Nga ở mức tối đa. Mỹ cũng đã trừng phạt dầu mỏ Nga - mặt hàng chủ lực của Moscow.

Châu Âu tuyên bố không cấm vận khí đốt và dầu mỏ của Nga vì họ phụ thuộc rất lớn vào nguồn cung năng lượng của Nga, mặc dù cũng đồng ý với Mỹ trong nhiều vấn đề. Nguồn cung của Nga đáp ứng hơn 40% nhu cầu khí đốt và 20% nhu cầu dầu mỏ của châu Âu. Dẫu liên tục tuyên bố lên kế hoạch để chấm dứt “cơn khát dầu”, không phụ thuộc vào nhiên liệu của Nga nhưng châu Âu vẫn chưa thể tìm được nguồn cung thay thế ngay lập tức. 

Mặt khác, OPEC+ không tỏ ra sẵn sàng để gia tăng sản lượng. Tiến hành việc nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng LNG ngay lập tức cũng là điều bất khả thi khi châu Âu thiếu cảng và kho chứa.