Quốc gia châu Á lâm vào tình cảnh khốn khó vì thiếu hụt dầu ăn: Người dân “chờ dài cổ” để mua hàng

Phạm Thị Lý

Nhiều quốc gia châu Á buộc phải đưa ra lệnh cấm xuất khẩu dầu cọ vì tình trạng khan hiếm dầu ăn nghiêm trọng.

Theo Pháp luật & Bạn đọc, các chuyên gia dự báo rằng sau khi Indonesia bất ngờ thông báo về lệnh cấm xuất khẩu dầu cọ thì nguy cơ thiếu dầu ăn và giá dầu tăng cao. Mức giá một số loại dầu ăn như dầu hướng dương, dầu đậu nành và dầu hạt cải sẽ tăng lên nhanh chóng.

Khan hiếm hàng hóa, dầu thực vật giá cả leo thang

Do ảnh hưởng của thời tiết và khủng hoảng Nga - Ukraine mà hầu hết các loại dầu ăn thông dụng đang trong tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng. Hiện nay, khu vực châu Á và châu Phi đang phải chịu cảnh giá nhiên liệu và thực phẩm đắt đỏ.Việc tạm ngừng xuất khẩu dầu ăn của Indonesia sẽ gây căng thẳng cho người tiêu dùng nhạy cảm với giá cả.

quoc-gia-chau-a-lam-vao-tinh-canh-khon-kho-vi-thieu-hut-dau-an-nguoi-dan-cho-dai-co-de-mua-hang-1-1651891518.jpg
Người dân xếp hàng dài chờ mua dầu ăn ở Palembang, Indonesia

Chủ tịch công ty tư vấn hàng hóa LMC International, James Fry - chia sẻ với Reuters rằng: “Quyết định tạm dừng xuất khẩu dầu ăn của Indonesia sẽ có tác động ảnh hưởng lớn đến nhu cầu dầu thực vật trên toàn thế giới”. Indonesia hiện là nơi sản xuất dầu hàng đầu thế giới, lượng dầu sản xuất tại quốc gia này chiếm khoảng 1/3 tổng lượng dầu thực vật xuất khẩu, và chiếm tới 60% các lô hàng dầu thực vật trên toàn cầu. Loại dầu cọ này được sử dụng phổ biến để làm bánh ngọt, dùng để chiên rán, sản xuất mỹ phẩm, chất tẩy rửa,...

Ngày 22/4, khi lệnh cấm xuất khẩu được công bố và có hiệu lực nhằm đảm bảo cho việc ổn định mức giá nhu cầu dầu trong nước.

Tình hình “báo động đỏ” do thiếu dầu ăn

Trong hơn nửa năm qua, giá dầu thực vật đã tăng đến hơn 50%. Nguyên nhân xuất phát từ tình trạng thiếu nhân lực ở Malaysia, nạn hạn hán ở các nước xuất khẩu dầu đậu nành và dầu hạt cải lớn nhất như Canada,  Argentina, các nước này hiện nay đã phải cắt giảm nguồn cung để đảm bảo nhu cầu trong nước.

Rasheed JanMohd - Chủ tịch Hiệp hội các nhà lọc dầu ăn của Pakistan (PEORA)phát biểu rằng: “Mọi quốc gia trên thế giới có thể sẽ rơi vào tình trạng báo động đỏ. Không một ai có thể bù đắp cho sự mất mát của dầu cọ Indonesia”.

Các nước trên thế giới mang hi vọng vào một mùa hướng dương bội thu từ Ukraine - nơi xuất khẩu dầu hàng đầu trên thế giới. Tuy nhiên, vì khủng hoảng giữa Nga và Ukraine., nguồn cung từ Kyiv đã phải dừng lại vô thời hạn.

quoc-gia-chau-a-lam-vao-tinh-canh-khon-kho-vi-thieu-hut-dau-an-nguoi-dan-cho-dai-co-de-mua-hang-2-1651891519.jpg
Ảnh minh họa

Atul Chaturvedi - Chủ tịch cơ quan thương mại Hiệp hội các nhà chiết xuất dung môi của Ấn Độ (SEA) đã có bài phát biểu: “Các quốc gia nhập khẩu dầu cọ từ Malaysia như Ấn Độ, Bangladesh và Pakistan sẽ cố gắng tăng lượng dầu cọ mua vào nhưng vẫn không thể đáp ứng đủ.(Malaysia chiếm 31% nguồn cung dầu cọ toàn cầu, chỉ đứng sau nước Indonesia là  56%”). 

Chính điều này đã khiến các quốc gia nhập khẩu phải dự trữ dầu cọ để có thể đảm bảo nguồn cung từ khi lệnh cấm của Indonesia và người dân sẽ bị thiếu dầu ăn.

Vào tháng 2 vừa qua, bởi vì gián đoạn nguồn cung dầu hướng dương từ khu vực Biển Đen mà mức giá dầu thực vật tăng cao kỷ lục từ trước tới nay. Trong khi hau quốc gia Pakistan và Bangladesh nhập khẩu gần 80% lượng dầu cọ từ Indonesia thì quốc gia này lại là nơi cung cấp gần nửa số lượng dầu cọ nhập khẩu cho Ấn Độ.

Một tập đoàn dầu cọ ở Malaysia còn cảnh báo về một cuộc khủng hoảng nguồn cung, thiếu dầu ăn sau khi lệnh cấm xuất khẩu dầu cọ của Indonesia được ban hành. Các quốc gia trên thế giới nên tạm dừng hoặc hạn chế sử dụng dầu ăn làm nhiên liệu sinh học để đảm bảo cung cấp đầy đủ cho thực phẩm con người.

Dầu cọ cũng được sử dụng làm nguyên liệu sản xuất dầu diesel sinh học. Indonesia và Malaysia bắt buộc phải trộn dầu diesel sinh học với tỉ lệ trộn tương ứng là 30% và 20%. Tháng trước, dù giá dầu cọ đã lên mức cao hơn nhưng hai quốc gia Indonesia và Malaysia vẫn cam kết thực hiện đúng tỉ lệ này.