Quá trình hình thành kỳ lân công nghệ tiên phong của xứ “đảo quốc Sư Tử”

Phạm Thị Lý

Theo Forbes - tạp chí kinh doanh nổi tiếng nước Mỹ, có tới ba cái tên đến từ Sea nằm trong top 50 tỷ phú Singapore 2020.

Theo ICT News, Forrest Li, đồng sáng lập kiêm CEO Sea hiện tại sở hữu khối tài sản 18,5 tỷ USD và đang là người giàu nhất Singapore. Cùng với ông Li, trong năm nay, cổ phiếu Sea tăng mạnh khiến cho khối tài sản của hai nhà đồng sáng lập khác là Gang Ye và David Chen tăng mạnh.

Từ Trung Quốc tới Singapore

Cả ba nhà sáng lập Sea đều đến từ Trung Quốc. Theo chương trình học bổng của chính phủ Singapore nhằm thu hút người tài trên thế giới, Chen và Ye đến Singapore khi còn học trung học rồi tốt nghiệp kỹ sư máy tính tại Đại học Quốc gia. Ye theo học Học viện Hwa Chong và Cao đẳng Raffles Junior. Sau đó, ông lấy bằng cử nhân khoa học máy tính và kinh tế tại Đại học Carnegie Mellon  của Mỹ.

Mặt khác, Li có bằng kỹ sư Đại học Giao thông Thượng Hải. Sau đó, ông làm việc tại Motorola và Corning cơ sở Trung Quốc, đồng thời học MBA tại Stanford, đặc biệt vợ của ông cũng theo học cùng trường.

qua-trinh-hinh-thanh-ky-lan-cong-nghe-tien-phong-cua-xu-dao-quoc-su-tu-1-1652521191.jpg
Đồng sáng lập kiêm CEO Sea - Forrest Li

Năm 2005, Steve Jobs là diễn giả và ghi dấu ấn bằng bài phát biểu vô cùng nổi tiếng, hối thúc mọi người “hãy luôn khát khao, hãy luôn khờ dại”. Khi đó, Li tham dự lễ tốt nghiệp của bạn gái và bị thuyết phục bởi bài diễn thuyết của cố nhà sáng lập Apple, đó là cảm hứng giúp Li theo đuổi giấc mơ của mình.

Li cùng vợ chuyển đến Singapore sau khi học xong chương trình MBA,. 9 tháng trước khi mở GG Game, startup phát triển game một người chơi thì Li làm việc cho bộ phận kỹ thuật số của MTV Network. Dù GG Game bị tạm dừng sớm, nhưng nó cũng giúp Li huy động được khoảng 1 triệu USD. Vào năm 2009 cùng với Chen và Ye, ông thành lập Garena.

Đây là một nhà phát triển game trực tuyến hàng đầu với dấu ấn tại hơn 130 thị trường. Vào quý II/2020, một trong những trò chơi nổi nhất của Garena là Free Fire. Nó đạt mức kỷ lục 100 triệu người chơi hàng ngày. Ngoài ra, Garena cũng độc quyền phát hành game từ các đối tác toàn thế giới và hỗ trợ tổ chức sự kiện esport, các giải đấu cấp quốc gia đến quốc tế.

Năm 2009, trong một cuộc phỏng vấn với TechInAsia, Li mô tả Garena còn dduocj gọi là “cộng đồng cho game thủ toàn cầu”. Ngay trong năm đầu tiên chính thức hoạt động,Garena đã phủ sóng 210 quốc gia với 23 triệu game thủ đăng ký. Thông qua nền tảng game garena.com, họ nhanh chóng phát triển nền tảng người dùng.

qua-trinh-hinh-thanh-ky-lan-cong-nghe-tien-phong-cua-xu-dao-quoc-su-tu-2-1652521414.jpg
Ảnh minh họa

Trên TechInAsia, Li chia sẻ rằng “Điểm thu hút nhất chính là khi đăng nhập, người chơi sẽ kết nối ngay lập tức với 400.000 game thủ khác cùng có đam mê game ở bất cứ đâu trên thế giới”.

Năm 2010, sau khi ký hợp đồng phát hành với hãng Riot Games tại Đông Nam Á, đơn vị đứng sau tựa game League of Legends đã giúp cho Garena có lãi và cũng thu hút sự chú ý của Tencent, người nắm phần lớn cổ phần trong Riot Games.

Tháng 11/2018, Garena hợp tác với Tencent, giành quyền phát hành game trên thiết bị di động và máy tính của Tencent trong khu vực Đông Nam Á và Đài Loan. Điều đó giúp củng cố địa vị game dẫn đầu trong khu vực , danh mục game của Garena như “hổ mọc thêm cánh”.

Từ game tới nhà cung cấp dịch vụ tài chính và thanh toán kỹ thuật số

Garena có tham vọng mở rộng kinh doanh khi họ nhìn ra tỉ lệ tiếp cận ngân hàng đặc biệt thấp trong khi lớp trung lưu Đông Nam Á lại có nhu cầu cao. Nhiều người trưởng thành không có tài khoản ngân hàng, chứ chưa nói tới thẻ tín dụng, do đó mục tiêu tiếp theo của họ đánh vào thanh toán điện tử.

Ra đời năm 2014, với sứ mệnh cải thiện đời sống của cá nhân, tổ chức trong khu vực thông qua dịch vụ tài chính với sự hỗ trợ của công nghệ, SeaMoney trở thành nhà cung cấp dịch vụ tài chính và thanh toán kỹ thuật số. Một số dịch vụ của SeaMoney bao gồm ví điện tử, xử lý giao dịch, tín dụng, tài chính số… như AirPay, ShopeePay, ShopeePayLater…

Garena được định giá 1,2 tỷ USD vào năm 2014 và nhanh chóng trở thành kỳ lân công nghệ đầu tiên của Singapore. Hiện tại, vốn hóa công ty mẹ Garena đang có giá trị hơn 171 tỷ USD.

Theo tờ Financial Times, vào năm 2015 sau khi con gái của Li rất yêu thích Taobao, sàn thương mại điện tử thuộc tập đoàn Alibaba (Trung Quốc) Li quyết định phát triển sàn thương mại điện tử Shopee. Năm 2019, Shopee là một trong hai ứng dụng thương mại điện tử được phổ biến nhất tại Đông Nam Á. Đây cũng là website thương mại điện tử nhiều lượt truy cập nhất với số lượng người dùng trong tháng cao theo iPrice.

Tuy chậm chân hơn vài năm so với đối thủ Lazada và Tokopedia nhưng Shopee đang có sự phát triển thần tốc khi Shopee chịu trách nhiệm hầu hết lỗ của cả tập đoàn trong khi Sea chưa sinh lời. Quý III/2021, tập đoàn Sea lỗ ròng 450,1 triệu USD. Con số này tăng mạnh so với khoản lỗ 340,8 triệu USD một năm trước đó, bất chấp doanh thu tăng 121,8% lên 2,7 tỷ USD.

qua-trinh-hinh-thanh-ky-lan-cong-nghe-tien-phong-cua-xu-dao-quoc-su-tu-3-1652521414.jpg
Ảnh minh họa

Tuy nhiên, Li chỉ coi việc Shopee thua lỗ chỉ là bước đệm khởi đầu để mở rộng thị trường. Ông cho biết, trong công ty, họ không xem đây là thua lỗ vì Shopee chưa phải doanh nghiệp phát triển.

Trong cuộc phỏng vấn năm 2019 với Financial Times, CEO của Sea chia sẻ rằng Đối với sàn thương mại điện tử thì quy mô rất quan trọng. Để tỉ lệ tăng trưởng cao như vậy, bạn phải đầu tư trước nếu không sẽ thất bại. Ông cũng khẳng định Shopee sẽ lãi ngay nếu tăng hoa hồng với người bán hàng và giảm chi phí bán hàng và tiếp thị. Tuy nhiên, so với việc kiếm tiền thì vẫn tập trung vào việc tăng thị phần và quy mô cả sàn hơn.

Năm 2017, sau vòng gọi vốn 550 triệu USD, Garena được đổi tên thành Sea. Cái tên mới này đồng nghĩa với “đại dương”, tượng trưng cho phương châm “kết nối các dấu chấm” của họ, Sea được lấy cảm hứng từ khu vực Đông Nam Á, nơi công ty đang hoạt động.

Tháng 10 cùng năm, Sea phát hành cổ phiếu lần đầu (IPO) trên sàn chứng khoán New York, là kỳ lân công nghệ đầu tiên của Singapore làm được điều này. Thương vụ ngay lập tức đẩy Sea trở thành hãng công nghệ đắt giá nhất Đông Nam Á và nâng định giá Sea lên 4,58 tỷ USD. Từng có thời điểm, Sea vượt qua cả các “ông lớn” Mỹ khi cổ phiếu hoạt động tốt nhất trên sàn (tăng 880% giá trị chỉ trong 18 tháng).

Do ảnh hưởng của đại dịch Covid 19  nhu cầu người dân sử dụng game di động và mua sắm trực tuyến tăng mạnh, CEO Sea tiết lộ ông làm việc tại văn phòng 7 ngày/tuần từ tháng 4/2020 để điều hành công ty. Từ khi Sea được Singapore cấp phép thành lập ngân hàng số họ bắt đầu hợp tác với các thương vụ tiềm năng trong game, logistics và thương mại điện tử.

Nhiều người gọi Sea là sự kết hợp giữa Tencent và Alibaba, Forrest Li khẳng định rằng Sea rút ra được nhiều bài học đắt giá từ người đi trước, nhưng không phải là cái bóng của họ mà là phiên bản đặc biệt của chính mình.