Cụ ông 91 tuổi đầu độc vợ do mâu thuẫn bán đất: Chồng có quyền tự ý bán nhà đất là tài sản chung?

Nguyễn Thị Thùy

Vợ đòi chia đôi khi bán “trộm” đất cho con, cụ ông 91 tuổi tức giận, về nhà lấy thuốc trừ sâu đổ vào bình trà với ý đồ đầu độc vợ.

Chuyện vợ chồng tuổi “gần đất xa trời” mâu thuẫn, xô xát nhau đã hiếm; vợ chồng già đầu độc nhau lại càng hiếm hơn.

Ngày 17/9/2015, Tòa án nhân dân TP Cần Thơ tiến hành xét xử sơ thẩm đối với vụ án cụ ông 91 tuổi bỏ thuốc sâu vào bình trà đầu độc vợ. Bị cáo là ông Lê Văn Thà (91 tuổi, ngụ xã Giai Xuân, huyện Phong Điền, TP Cần Thơ).

Đầu độc vợ già vì mâu thuẫn chuyện bán đất

Cáo trạng vụ án ghi rõ, vào giữa năm 2002, ông Lê Văn Thà và vợ là bà Lê Thị Ba thường xuyên xảy ra cãi vã. Điều này khiến bà Ba bỏ nhà đi nơi khác. Vì không có tiền tiêu, ông Thà chuyển nhượng một phần đất đang ở cho con trai ruột là anh Lê Văn Tồn với giá 1 cây vàng. 

Thời điểm đó, anh Tồn trả trước cho ông Thà 5 chỉ vàng, 5 chỉ còn lại hứa sẽ trả sau. Đến năm 2010, các con của ông Thà liên hệ với mẹ, khuyên bà về sống chung với cha để tiện chăm sóc bởi sức khỏe của ông ngày càng yếu.

Khi trở về, bà Ba phát hiện ông Thà đã bán đất cho anh Tồn thì xảy ra cự cãi. Theo bà Ba, đất này vốn là tài sản chung nên không đồng ý việc anh Tồn chỉ trả tiền cho ông Thà. Bà cũng đòi luôn ông Thà phải đưa cho bà 2,5 chỉ vàng. 

Ông Thà không đồng ý nên mâu thuẫn càng lớn. Hai bên thường xuyên cãi vã, việc sinh hoạt, sử dụng vật dụng cá nhân đều riêng biệt. 

cu-ong-91-tuoi-dau-doc-vo-do-mau-thuan-ban-dat-chong-co-quyen-tu-y-ban-nha-dat-la-tai-san-chung-1-1642998752.jpg
Ông Lê Văn Thà tại tòa

Rạng sáng 10/4/2014, ông Thà đến nhà anh Tồn đòi nốt 5 chỉ vàng. Anh Tồn không có nên hẹn vài ngày sau. Bà Ba biết chuyện, không cho anh

Tồn trả vàng cho chồng mà phải đưa cho mình. Tức giận bỏ về, ông Thà nảy sinh ý định dùng thuốc trừ sâu đầu độc giết vợ. 

Sau đó, ông Thà lấy chai thuốc trừ sâu của con ruột là anh Lê Văn Mun mua còn thừa, cho vào bình trà vợ hay uống. Ông Thà đi tới nhà con trai khác là anh Lê Văn Lắm và coi như không có chuyện gì xảy ra. 

8h cùng ngày, ông Thà về nhà, bà Ba lấy bình trà rót nước định uống thì phát hiện nước trà có màu trắng đục, bốc mùi nồng nặc liền báo công an. 

Vợ chấp nhận cho chồng ngồi tù

HĐXX nhận định đây là vụ án hy hữu bởi đây là vụ án giữa những người đã cao tuổi, lại còn là vợ chồng đã ăn ở nhiều năm với nhau. 

Khi hỏi về lý do đầu độc vợ mình, ông Thà cho biết: Vì giận vợ con nên lấy thuốc sâu đổ vào bình trà để tự tử chết cho rồi, chứ sống không có tiền thì không thể sống nổi. Thế nhưng, phía bị hại một mực khẳng định ông Thà đổ thuốc trừ sâu là để giết mình.

Bà Ba yêu cầu HĐXX phải phân chia tài sản rõ ràng, nếu không thì phải bỏ tù chồng mình. Lời đề nghị của người vợ già nhiều săm sống chung với ông Thà khiến nhiều người “lạnh sống lưng”.

cu-ong-91-tuoi-dau-doc-vo-do-mau-thuan-ban-dat-chong-co-quyen-tu-y-ban-nha-dat-la-tai-san-chung-2-1642998752.jpg
Tuổi đã cao, cụ Thà được người thân và cán bộ tòa án dìu xuống từng bậc tam cấp

Đại diện VKS khẳng định, kết quả điều tra, thẩm vấn tại phiên tòa là đầy đủ cơ sở để buộc tội ông Thà về tội Giết người. Tuy nhiên, xét thấy bị cáo phạm tội trong trường hợp chưa đạt, tuổi cao sức yếu, hoàn cảnh khó khăn, bị hại cũng có đơn xin miễn trách nhiệm hình sự cho bị cáo nên VKS đề nghị HĐXX miễn trách nhiệm hình sự cho bị cáo, giao bị cáo về cho địa phương quản lý.

Thế nhưng, HĐXX phản bác, cho rằng hành vi của bị cáo Thà gây nguy hiểm cho xã hội, cần phải có biện pháp cưỡng chế, răn đe. Cuối cùng, HĐXX tuyên bị cáo Lê Văn Thà 8 năm tù.

Chồng tự ý bán đất là tài sản chung có được không?

Về vấn đề này, luận sư Phạm Thị Bích Hảo - Giám đốc Công ty Luật TNHH Đức An (quận Thanh Xuân, Hà Nội) trích dẫn Điều 30 Luật Đất Đai năm 1993. Trong đó có quy định về những trường hợp không được chuyển quyền sử dụng đất gồm:  

1- Đất sử dụng không có giấy tờ hợp pháp;
2- Đất giao cho các tổ chức mà pháp luật quy định không được chuyển quyền sử dụng;
3- Đất đang có tranh chấp.”

Ngoài ra, Điều 31 của luật này còn quy định: Thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở nông thôn sẽ được tiến hành tại UBND huyện, còn ở đô thị sẽ tiến hành tại UBND tỉnh hoặc TP trực thuộc Trung ương. 

Bên cạnh đó, người sử dụng đất khi chuyển nhượng quyền sử dụng đất phải đáp ứng đầy đủ những điều kiện và chủ thể chuyển nhượng. Đó là hộ gia đình hay cá nhân đều phải có giấy tờ hợp pháp, đăng ký tại UBND cấp huyện. Hợp đồng chuyển nhượng bằng văn bản phải có đầy đủ nội dung dựa theo quy định được nêu rõ trong Điều 707 Bộ luật Dân sự 1995, cụ thể như sau:

“Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất phải được lập thành văn bản. Việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất phải được phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, phải được làm thủ tục và đăng ký tại Uỷ ban nhân dân cấp có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về đất đai.”

cu-ong-91-tuoi-dau-doc-vo-do-mau-thuan-ban-dat-chong-co-quyen-tu-y-ban-nha-dat-la-tai-san-chung-3-1642998753.jpg
Ảnh: minh họa

Ngoài ra, còn phải xem xét phần đất chuyển nhượng có phải là tài sản chung của vợ chồng hay không. Điều 167 có quy định về Quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất. Cụ thể gồm:

... 3. Việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền của người sử dụng đất được thực hiện như sau:

a) Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp kinh doanh bất động sản quy định tại điểm b khoản này;

b) Hợp đồng cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, hợp đồng chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp; hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, tài sản gắn liền với đất mà một bên hoặc các bên tham gia giao dịch là tổ chức hoạt động kinh doanh bất động sản được công chứng hoặc chứng thực theo yêu cầu của các bên;

c) Văn bản về thừa kế quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật về dân sự;

d) Việc công chứng thực hiện tại các tổ chức hành nghề công chứng, việc chứng thực thực hiện tại Ủy ban nhân dân cấp xã …

Do đó, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất có hiệu lực từ khi được công chứng hoặc chứng thực. Luật hôn nhân và gia đình 2013 cũng quy định, tài sản chung của vợ chồng khi chuyển nhượng phải có sự đồng ý của cả hai bên.