Cổ nhân dạy “Đàn ông lõm, đàn bà lồi, không góa phụ cũng lẻ loi”: Tại sao nói như vậy?

Nguyễn Thị Thùy

Trong những câu nói của người xưa, điển hình phải kể đến câu “Đàn ông lõm, đàn bà lồi, không góa phụ cũng lẻ loi”. Tuy nhiên, ý nghĩa sâu xa là điều không phải ai cũng có thể hiểu được.

Trí tuệ của người xưa được đúc rút qua những trải nghiệm, kinh nghiệm sống hàng ngày. Những kinh nghiệm sống quý báu được thể hiện qua những câu từ ngắn gọn, súc tích nhưng mang ý nghĩa sâu xa, dễ nhớ, dễ hiểu và tiện cho việc lưu truyền cho những thế hệ mai sau.

Ngay cả những thế hệ lớn tuổi, trình độ học vấn không cao vẫn biết đến những câu nói này như một lẽ tự nhiên. Trong số những câu nói của người xưa phải kể tới câu: “Đàn ông lõm, đàn bà lồi, không góa phụ cũng lẻ loi”. Vậy tại sao lại có câu nói này? “Nam lõm, nữ lồi” thì có gì khác biệt? Ý nghĩa sâu xa của câu nói là gì?

“Đàn ông lõm” có nghĩa là gì?

Câu “đàn ông lõm” ý chỉ những người đàn ông có cơ thể không đủ mạnh mẽ, cứng cáp như khom lưng, hom hem, gầy yếu. Bên cạnh chỉ hình dáng cơ thể đơn thuần, “lõm” ở đây còn chỉ những thói quen hàng ngày như chuyển động, gù lưng, cúi người…

co-nhan-1-1651730965.png
Câu “đàn ông lõm” ý chỉ những người nam giới có cơ thể không đủ mạnh mẽ, cứng cáp như khom lưng, hom hem, gầy yếu. Ảnh: minh họa

Ấn tượng chung về những người này là không có gì nổi bật, thậm chí là khá tầm thường. Đặc biệt là đàn ông như thế thường có tính cách yếu đuối, nhu nhược. Họ không dám quyết đoán việc gì, ai nói cũng răm rắp nghe theo. Tuy nhiên, trong hành động, công việc cũng không đủ khả năng, làm không tốt hoặc không có sự đột phá gì.

Ngoài ra, “lõm” ở đây còn chỉ tướng trán. Những người đàn ông trán lõm thường có tính cách dị đoan, khuynh hướng lập dị cùng suy nghĩ khác biệt với mọi người. Những người này dù có sở hữu tài năng hơn người nhưng do tính cách dị biệt, khó giao tiếp nên ít khi được mọi người công nhận. 

Trong mối quan hệ với người khác giới, “đàn ông lõm” khó tìm được nửa kia của mình. Đa số nam giới có trán lõm thường sống cô độc, lẻ loi tới già. Nếu có lập gia đình cũng khó hạnh phúc bền lâu, thường sớm tan vỡ, ly hôn từ trẻ. 

“Phụ nữ lồi” có nghĩa là gì?

Chữ “lồi” và “tiền lồi hậu kiều” dùng để chỉ các bộ phận khác nhau. Từ “lồi” ở đây chủ yếu chỉ bụng, cụ thể hơn là dạ dày. Câu này ý chỉ những người phụ nữ thừa cân, tướng tá mạnh mẽ, vạm vỡ. 

Một người phụ nữ quá béo thường mang lại cảm giác vô cùng mạnh mẽ. Đồng thời, nhiều người cũng cảm thấy những người phụ nữ như thế thường có tính cách nóng nảy, hơn thua. Nếu lấy về làm vợ, những người đàn ông trong nhà khó mà ngẩng đầu lên được, dễ xảy ra xô xát, mâu thuẫn.

co-nhan-2-1651731071.jpg
Theo truyền thống từ xa xưa thì “Đàn ông làm chủ bên ngoài, đàn bà làm chủ bên trong”, tức là đàn ông lo việc lớn ngoài xã hội, phụ nữ lo việc nhỏ ở trong nhà. Ảnh: minh họa

 

Điều này không phù hợp với yêu cầu truyền thống rằng phụ nữ phải hiểu biết, nhẹ nhàng, dịu dàng và đức hạnh. Vì thế mà người xưa mới nói “Đàn bà lồi, không góa phụ cũng lẻ loi”. 

 

Ý nghĩa rộng ra là gì?

Vậy nội hàm của “lõm” và “lồi” có nghĩa là gì? Thực tế, ban đầu hai từ ngữ này được dùng để miêu tả trạng thái không đồng đều của sự vật hoặc tầm vóc của cả nam và nữ. Tuy nhiên, từ “lồi” và “lõm” ở đây còn dùng để miêu tả tính cách. “Đàn ông lõm” ý chỉ đàn ông nhu nhược, yếu đuối về mặt tính cách, không mạnh mẽ, nam tính. Còn “đàn bà lồi” ý chỉ những người phụ nữ có tính cách kiêu ngạo, độc đoán, không nữ tính. 

Theo quan niệm truyền thống của người dân nông thôn, phụ nữ phải ngoan hiền, đảm đang và mềm yếu. Còn đàn ông là người gánh vác trọng trách gia đình, có trách nhiệm chu cấp cho gia đình, kiếm tiền nuôi vợ con, bố mẹ. Vì thế, họ phải là những người đàn ông mạnh mẽ. Câu này có nghĩa là nam dẫn bên ngoài, nữ dẫn bên trong thì “nam lồi, nữ lõm”, còn nếu đi ngược lại truyền thống xưa nay thì không chấp nhận cũng là điều dễ hiểu.

Theo truyền thống từ xa xưa thì “Đàn ông làm chủ bên ngoài, đàn bà làm chủ bên trong”, tức là đàn ông lo việc lớn ngoài xã hội, phụ nữ lo việc nhỏ ở trong nhà. Người phụ nữ chính là hậu phương vững chắc, chăm lo vun vén chuyện nhà để người đàn ông vững tâm làm ăn.

co-nhan-3-1651731071.jpg
Tuy nhiên dù là nam hay nữ, sống ở thời đại nào đi chăng nữa thì cũng cần hoàn thiện bản thân mình, sống có trước có sau, giữ gìn nhân phẩm tốt là điều quan trọng nhất. Ảnh: minh họa

Bên cạnh đó, góa phụ ý chỉ những người phụ nữ đã mất chồng. Họ sống cô đơn, lẻ loi, không có người nương tựa. Tuy nhiên, thời nay đã khác. Khi nam nữ bình đẳng thì phụ nữ cũng được đề cao, họ có thể nắm giữ bầu trời của riêng mình, tự mình làm nên thành công và sự nghiệp riêng.

Dù những cô gái thừa cân có thể mang lại cho đối phương cảm giác mạnh mẽ, cứng cỏi hơn nhưng kiểu phụ nữ này ngày nay cũng rất được ưa chuộng. Thế nhưng, đã là đàn ông thì nên quan tâm đến tác phong của mình, đi đứng phải thẳng, không khom lưng, luồn cúi sẽ bị mất ấn tượng.  

Có thể khẳng định, thời đại ngày nay đã không còn giống như trước. Phụ nữ ngày xưa phải “tam tòng tứ đức” nhưng ngày nay mỗi người một cá tính riêng. Họ có thể lấy chồng, kết hôn tùy theo mong muốn của mình. Ngược lại, những người đàn ông có hình tượng tốt chưa chắc có thể cưới được một cô gái ngoan hiền, phụ nữ cũng vậy.  

Vì thế, câu nói “Đàn ông lõm, đàn bà lồi, không góa phụ cũng lẻ loi” ngày nay chỉ còn mang tính chất tham khảo. Tuy nhiên dù là nam hay nữ, sống ở thời đại nào đi chăng nữa thì cũng cần hoàn thiện bản thân mình, sống có trước có sau, giữ gìn nhân phẩm tốt là điều quan trọng nhất.