Chênh lệch giàu nghèo tại các địa phương ở Việt Nam: Người giàu thu nhập cao gấp chục lần người nghèo

Trần Ngọc Đức

Hiện trạng thực tế trên toàn thế giới là sự bất bình đẳng thu nhập chênh lệch và tài sản giữa mỗi nhóm, cá nhân trong xã hội hay giữa các quốc gia. Sự bất bình đẳng thu nhập có thể xuất hiện ở bất kỳ đâu, bất kỳ quốc gia nào và Việt Nam là một trong những nước có mức độ chênh lệch giàu - nghèo rất rõ ràng.

Theo Tổ quốc, kết quả của cuộc Khảo sát mức sống dân cư trong năm 2020 được Tổng cục Thống kê công bố, cho thấy Bình Dương là địa phương có thu nhập bình quân (TNBQ) đầu người cao nhất cả nước là 7 triệu đồng/ tháng. Sơn La và Điện Biên là địa phương có thu nhập bình quân thấp nhất cả nước khi ở mức 1,7 triệu đồng/ tháng, chỉ bằng 1/5 so với tỉnh Bình Dương. 

Tính số liệu theo vùng, khu vực Đông Nam Bộ là vùng có thu nhập bình quân đầu người cao nhất cả nước khi đạt mức 6 triệu đồng/ tháng, cao gấp 2,2 lần so với vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ - nơi có mức thu nhập bình quân đầu người thấp nhất cả nước. 

chenh-lech-giau-ngheo-2-1653561386.jpg
5 địa phương có TNBQ đầu người cao nhất và 5 địa phương có TNBQ đầu người thấp nhất năm 2020. Đơn vị: triệu đồng/tháng (Nguồn: GSO)

Bên cạnh đó, khảo sát đã đưa ra mức thu nhập bình quân đầu người chia thành 5 nhóm thu nhập. Cụ thể, nhóm 1 gồm 20% dân số nghèo nhất, cho tới nhóm 5 gồm 20% dân số giàu nhất cả nước. Như vậy, nhóm hộ giàu nhất có thu nhập bình quân đầu người đạt 9,1 triệu đồng/ tháng, cao gấp 8 lần so với mức thu nhập 1,1 triệu đồng của nhóm hộ nghèo nhất. 

Vùng Trung du và miền núi phía Bắc đang có độ chênh lệch nhiều nhất giữa các nhóm thu nhập. Nhóm có thu nhập bình quân cao nhất hơn gấp 9 lần nhóm có thu nhập bình quân thấp nhất, vùng Đồng Bằng Sông Hồng là nơi có mức chênh lệch thấp nhất so với vùng có thu nhập bình quân cao nhất là 5,36 lần.

Nhóm hộ giàu nhất tại khu vực Trung du và miền núi phía Bắc có thu nhập bình quân đầu người đạt 6,3 triệu đồng/ tháng; Trong khi đó, mức thu nhập bình quân đầu người của nhóm hộ nghèo nhất là 633.000 nghìn đồng/tháng. Thu nhập bình quân đầu người tại Đồng bằng sông Hồng của nhóm 1 đạt gần 2 triệu đồng/ tháng, trong khi thu nhập của nhóm 5 lại đạt tới hơn 10 triệu đồng.

Xét theo từng tỉnh, thành trên cả nước, tỉnh Cao Bằng là địa phương có mức chênh lệch thu nhập giữa các nhóm thu nhập cao nhất. Trong đó, thu nhập bình quân đầu người của nhóm 5 đạt 5,9 triệu đồng/ tháng, cao gấp 12,66 lần so với nhóm 1 chỉ có mức thu nhập gần 500.000 đồng/ tháng. Một số địa phương khác ghi nhận mức chênh lên đến 10 lần giữa các nhóm có thu nhập cao với nhóm có thu nhập thấp như Quảng Trị, Quảng Bình, Sơn La và Yên Bái.

Trong khi đó tại TP. Hồ Chí Minh duy trì sự chênh lệch con số giữa hai nhóm ở mức thấp nhất. Cụ thể, nhóm hộ giàu nhất có thu nhập bình quân đầu người là 11,8 triệu đồng/ tháng, cao hơn 3,5 lần so với nhóm hộ nghèo nhất chỉ có mức thu nhập 3,4 triệu đồng/ tháng.

Số liệu tính theo khu vực nông thôn và thành thị thì mức chênh lệch giữa vùng nông thôn và thành thị rất cao. Nhóm 5 đạt mức thu nhập 7,4 triệu đồng/ tháng, cao hơn 8 lần so với nhóm 1 có mức thu nhập chỉ 900.000 đồng/ tháng. Số liệu của Tổng cục Thống kê cho thấy, sự phân hóa giàu nghèo giữa 2 nhóm giàu nghèo tại thành thị đang có xu hướng giảm, từ 7,2 lần năm 2019 đến năm 2020 chỉ còn 5,3 lần.