Thẩm quyền thu hồi đất và trường hợp bị thu hồi đất

Trần Hùng

Hiện nay thẩm quyền thu hồi đất đều đã được căn cứ theo luật phát hành của nhà nước năm 2013. Trong đó có chỉ rõ những cơ quan nào được quyền thu hồi đất ? Để được bồi thường khi bị thu hồi đất cần có điều kiện như thế nào? Có những trường hợp bị thu hồi đất nào ? Tất cả những thắc mắc này đều sẽ được giải đáp trong bài viết dưới này

Thẩm quyền thu hồi đất hiện nay thuộc về ai ?

Dựa theo luật năm 2013, Điều 66 về luật đất đai, thẩm quyền thu hồi đất được quy định như sau: Chỉ có cơ quan nhà nước là ủy ban nhân dân thuộc cấp tỉnh và huyện mới được phép thẩm quyền thu hồi đất. Nếu ủy ban nhân dân xã tiến hành thu hồi đất sẽ được coi là sai thẩm quyền, vi phạm pháp luật.

Thẩm quyền thu hồi đất hiện nay thuộc về ai?
Ảnh 1: Thẩm quyền thu hồi đất hiện nay thuộc về ai?

Các trường hợp bị thu hồi đất từ nhà nước

Dựa theo Luật đất đai vào năm 2013, những trường hợp bị thu hồi đất sẽ được chia thành những nhóm riêng. Mỗi nhóm sẽ được cụ thể hóa như sau:

Trường hợp bị thu hồi đất vì mục đích an ninh quốc gia, quốc phòng

  • Dùng để làm nơi đóng quân cũng như trụ sở làm việc của bộ an ninh quốc phòng.
  • Xây dựng những căn cứ về quân sự.
  • Xây dựng những công trình bảo vệ và phòng thủ quốc gia. Xây dựng trận địa, các công trình an ninh đặc biệt.
  • Xây dựng ga và cảng phục vụ cho công tác về quân sự
  • Xây dựng nơi chứa vũ khí và các lực lượng vũ trang
  • Xây dựng trường bắn, thao trường luyện tập, khu vực thử và hủy vũ khí
  • Xây những những công trình phục vụ trực tiếp cho an ninh quốc gia và quốc phòng như: Khu công nghiệp, khoa học, văn hóa, thể thao,...
  • Xây dựng những cơ sở đào tạo, nơi tập huấn, huấn luyện, bệnh viện,...
  • Xây dựng nhà công vụ
  • Xây dựng những cơ sở giam giữ do Bộ Quốc phòng và Công An chịu trách nhiệm quản lý.
Trường hợp bị thu hồi đất vì mục đích an ninh quốc gia, quốc phòng
Ảnh 2 : Trường hợp bị thu hồi đất vì mục đích an ninh quốc gia, quốc phòng

Trường hợp bị thu hồi đất nhằm phát triển kinh tế - xã hội

  • Thu hồi đất để thực hiện những dự án lớn và quan trọng mang tầm cỡ quốc gia. Những dự án và sự kiện này được Quốc hội trực tiếp chủ trương đầu tư và thu hồi.
  • Thu hồi đất để thực hiện những dự án được Thủ tướng chính phủ thông qua và chấp thuận, quyết định đầu tư.
  • Thu hồi đất để thực hiện những dự án mà Hội đồng nhân dân thuộc cấp tỉnh thông qua và chấp thuận.

Trường hợp bị thu hồi đất do vi phạm pháp luật liên quan tới đất đai

  • Người chủ sở hữu sử dụng đất không đúng mục đích hoặc đã bị xử phạt, cảnh cáo mà vẫn tiếp tục vi phạm.
  • Người chủ mảnh đất sử dụng đất không đúng mục đích
  • Người chủ mảnh đất cố tình hủy hoại đất
  • Đất cho thuê không đúng đối tượng và thẩm quyền theo quy định của pháp luật
  • Đất không được phép chuyển nhượng hoặc tặng cho người khác theo đúng Luật nhưng chủ sở hữu vẫn chuyển nhượng và tặng cho người khác.
  • Đất sau khi được Nhà nước giao để quản lý nhưng lại để bị lấn chiếm
  • Người sử dụng không thực hiện đúng nghĩa vụ với Nhà nước, bị xử phạt hành chính nhưng không chấp hành, có thái độ chống đối.
  • Đất trồng trong vòng 12 tháng liên tục không hề được sử dụng làm đất canh tác đối với cây hàng năm. Đất trồng trong vòng 18 tháng liên tục không hề được sử dụng làm đất canh tác đối với cây lâu năm. Đất trồng rừng trong vòng 24 tháng liên tục không hề được sử dụng.
Sử dụng đất không đúng mục đích sẽ bị thu hồi
Ảnh 3: Sử dụng đất không đúng mục đích sẽ bị thu hồi

Trường hợp bị thu hồi đất do đã chấm dứt sử dụng đất theo quy định pháp luật

  • Cá nhân được quyền sử dụng đất đã chết và không có người nào thừa kế.
  • Người sử dụng tự nguyện trả lại đất vì không có nhu cầu sử dụng nữa.
  • Đất được các cấp quản lý Nhà nước cho thuê có thời hạn tuy nhiên không được gia hạn tiếp.
  • Đất thuộc khu vực ô nhiễm nặng, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và tính mạng của con người.
  • Đất ở khu vực có khả năng bị sạt lở, sụt lún và chịu ảnh hưởng nghiêm trọng do thiên tai. Có thể gây nguy hiểm đến tính mạng con người.

Trường hợp nào được bồi thường khi bị thu hồi đất

Thông thường để có thể được bồi thường nhà đất thì cần có Sổ đỏ. Tuy nhiên đây không phải là điều kiện bắt buộc đối với một vài trường hợp. Điều này có nghĩa là nếu không có Sổ đỏ thì người dân vẫn được bồi thường khi bị thu hồi đất. Những trường hợp cụ thể đó là:

  • Chưa có sổ đỏ/ giấy chứng nhận nhưng có đủ mọi điều kiện để được cấp giấy chứng nhận.
  • Đang sử dụng đất nông nghiệp trước thời điểm ngày 01/07/2004
Không có Sổ đỏ vẫn được bồi thường khi bị thu hồi đất
Ảnh 4: Không có Sổ đỏ vẫn được bồi thường khi bị thu hồi đất

Điều kiện để có thể được bồi thường khi bị thu hồi đất:

  • Người chủ sở hữu đất nhà ở phải là hợp pháp,
  • Nhà ở chịu thiệt hại từ việc thu hồi đất.

Nhà ở nếu không có Giấy chứng nhận/ Sổ đỏ vẫn có thể được bồi thường nếu đó là tài sản hợp pháp. Vậy như thế nào là hợp pháp? Đó là khi đáp ứng đủ những điều kiện sau:

  • Việc xây dựng có giấy phép hợp pháp
  • Xây dựng trước thời điểm có thông báo thu hồi đất
  • Xây dựng trên đất đo thị và sử dụng đất đúng mục đích

Trên đây là những thông tin và kiến thức về thẩm quyền thu hồi đất và những trường hợp bị thu hồi đất. Mong rằng với bài viết này bạn sẽ hiểu rõ hơn về vấn đề thu hồi đất để không bị ảnh hưởng tới quyền lợi cá nhân.