Sẽ bỏ khai báo y tế phòng chống Covid-19 trong thời gian tới

Hoàng Bích Nga

Tại hội nghị trực tuyến quán triệt việc “làm sạch” dữ liệu tiêm chủng Covid-19, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết trong thời gian tới sẽ bỏ khai báo y tế và Cục Y tế Dự phòng đang xây dựng các hướng dẫn.

Bỏ khai báo y tế

Theo Báo Lao động, Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long nói: “Việt Nam hiện không áp dụng truy vết dịch tễ. Cuộc sống cũng đang trở lại bình thường. Vì vậy, thời gian tới, chúng ta sẽ không áp dụng khai báo y tế nội địa. Bộ Y tế đã giao cho Cục Y tế dự phòng xây dựng các hướng dẫn về việc này và đưa ra thông báo cụ thể”. 

Tuy nhiên, vẫn chưa xác định thời điểm cụ thể bỏ khai báo y tế. Trước đó, từ khi dịch Covid-19 xuất hiện tại Việt Nam, thông điệp 5K gồm khẩu trang, khử khuẩn, khoảng cách, khai báo y tế, không tụ tập được coi là những biện pháp phòng chống dịch đơn giản nhưng rất hiệu quả. Trong đó khai báo y tế không chỉ được áp dụng tại Việt Nam mà còn phổ biến trên toàn thế giới trong hơn hai năm đại dịch diễn ra vừa qua.  

bo-khai-bao-y-te-01-1650964202.jpg
Trong thời gian tới sẽ bỏ khai báo y tế phòng chống dịch Covid-19.

Tuy nhiên, tại Việt Nam cuộc sống đang dần trở lại cuộc sống bình thường mới, thích ứng với Covid-19 do đó đã có một số ý kiến đề nghị Bộ Y tế điều chỉnh biện pháp 5K thành 2K (gồm khẩu trang, khử khuẩn) nhằm thích ứng với tình hình mới. 

Ngoài ra, Bộ Y tế cũng đang nghiên cứu việc đưa Covid-19 ra khỏi danh sách các bệnh truyền nhiễm nhóm A, tức là nhóm bệnh đặc biệt nguy hiểm. Như vậy, Covid-19 sẽ trở thành bệnh lưu hành thông thường, các biện pháp phòng chống dịch và thông điệp 5K sẽ được nới lỏng. Tuy nhiên, vấn đề này cũng chưa được xác định thời điểm thực hiện cụ thể. 

Trước đó, ngày 15/4, Bộ Y tế đã điều chỉnh một số quy định về các biện pháp phòng, chống dịch. Cụ thể, không cách ly đối với F1, chỉ cần đeo khẩu trang, thường xuyên rửa tay với xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn. F0 vẫn phải cách ly, tuy nhiên có thể đi làm nếu thực sự cần thiết và tự nguyện tuân thủ các quy định về phòng chống dịch.

Đẩy nhanh tiêm phủ vắc-xin

Cũng tại hội nghị diễn ra vào sáng ngày 26/4, Bộ trưởng Bộ Y tế đã thông tin về vấn đề tiêm vắc-xin phòng Covid-19 tại Việt Nam. Theo đó, chiến dịch tiêm chủng vắc-xin đến nay được đánh giá là cơ bản thành công. Tuy nhiên gần đây tốc độ tiêm chủng còn chậm. Tỷ lệ tiêm mũi 1 và mũi 2 cho người lớn trên 18 tuổi đạt tỷ lệ 100%, nhưng đối với mũi 3 thì còn rất chậm. Việc tiêm cho trẻ em từ 5 đến dưới 12 tuổi dù đã triển khai nửa tháng nhưng tốc độ cũng rất chậm. 

bo-khai-bao-y-te-03-1650964202.jpg
Việt Nam đã thực hiện tiêm hơn 213 triệu mũi vắc-xin phòng, chống Covid-19.

Do đó, người đứng đầu ngành Y tế đề nghị các địa phương cần tăng cường, quyết liệt và "thần tốc" hơn nữa trong triển khai tiêm chủng mũi 3 cho người từ 18 tuổi trở lên, vận động người dân tham gia tiêm chủng kịp thời và đầy đủ để đạt được hiệu quả phòng bệnh tốt nhất.

Đẩy nhanh tốc độ tiêm chủng mũi 3, tiêm cho trẻ từ 12-17 tuổi theo chỉ đạo của Thủ tướng. Các tỉnh, thành phố cũng cần đẩy nhanh hơn trong công tác tiêm chủng cho trẻ độ tuổi 5-11 thời gian tới.

Về vấn đề cấp hộ chiếu vắc-xin cho người dân, Bộ Y tế cho biết đang xác thực thông tin tiêm chủng với cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia để cấp hộ chiếu vắc-xin cho toàn dân. Đây được coi là “chìa khóa” để mở cửa ngành du lịch trong bối cảnh mới. Từ ngày 25/4, hành khách nhập cảnh qua sân bay Tân Sơn Nhất đã được bỏ qua khâu kiểm tra y tế nếu đã có kết quả xét nghiệm Covid-19 âm tính. 

Hai kịch bản phòng chống dịch

Trước đó, Bộ Y tế đánh giá, hiện dịch bệnh được kiểm soát trên phạm vi cả nước và nhiều diễn biến tích cực khi có xu hướng giảm mạnh ở cả 4 tiêu chí trong 30 ngày qua gồm: Ca cộng đồng cả nước giảm 56,5%, số ca tử vong giảm 60,5%, số ca đang điều trị tại bệnh viện giảm 44,9% và số ca nặng, nguy kịch giảm 38,6%. Ngày 25/4, số ca nhiễm được Bộ Y tế ghi nhận trong 24 giờ là 8.270, thấp nhất trong hơn 160 ngày; số ca tử vong cũng giảm mạnh.

Do đó, Việt Nam đang xây dựng song song 2 kịch bản phòng chống dịch trong thời gian tới. Kịch bản thứ nhất đưa ra là biến thể Omicron xuất hiện phổ biến trong cộng đồng và sẽ dần giảm bớt độc lực. Bên cạnh đó, với miễn dịch có sẵn từ việc tiêm vắc-xin phòng Covid-19 và mắc bệnh, số trường hợp chuyển nặng và tử vong sẽ giảm.

bo-khai-bao-y-te-02-1650964202.jpg
Từ ngày 25/4, hành khách nhập cảnh qua sân bay Tân Sơn Nhất đã được bỏ qua khâu kiểm tra y tế nếu đã có kết quả xét nghiệm Covid-19 âm tính. 

Với kịch bản thứ nhất này, chúng ta chuyển sang trạng thái bình thường mới, tức là đưa Covid-19 sang bệnh lưu hành. Các hoạt động xã hội có thể trở về bình thường nếu mỗi cá nhân trong xã hội đều biết được các nguy cơ của mình và nếu thực hiện tốt biện pháp phòng chống dịch thì cuộc sống sẽ trở lại bình thường, tập trung chủ yếu vào những đối tượng nguy cơ cao như người cao tuổi, người mắc bệnh nền…

Kịch bản thứ hai sẽ là các biện pháp dự phòng chủ động, để khi xảy ra các tình huống dịch bệnh thì sẵn sàng kích hoạt sang kịch bản ứng phó với các biến chủng mới, nghiêm trọng. Bởi các biến chủng mới có thể hình thành do sự tương tác giữa các biến thể đã xuất hiện hoặc là chủng khác mới hơn. Biến thể SARS-CoV-2 mới có thể tiếp tục xuất hiện sẽ làm giảm đi hiệu lực bảo vệ của vắc-xin, có thể thay đổi làm lây lan mạnh hơn và tăng nguy cơ chuyển nặng.

Dù dịch đã được kiểm soát, nhưng trong thời gian tới vẫn có 2 vấn đề thách thức. Đó là có thể xuất hiện biến thể mới nguy hiểm, kháng lại vắc-xin, trường hợp này xác suất xảy ra thấp. Thứ hai, đối với những người đã mắc hoặc đã tiêm chủng, hệ miễn dịch sẽ giảm dần theo thời gian nên có thể tăng khả năng tái nhiễm. 

Có thể thấy trong thời gian qua, vắc-xin vẫn là “tấm khiên chắn” bảo vệ người dân trong cuộc chiến với đại dịch. Với những diễn biến khó lường của đại dịch vắc-xin vẫn là biện pháp quan trọng trong phòng, chống dịch, đặc biệt là đối với những người thuộc nhóm nguy cơ cao trong tình hình mới.