“Nín thở” chờ cuộc họp vào tuần này của Fed

Hoàng Bích Nga

Trong cuộc họp chính sách tiền tệ định kỳ sắp diễn ra trong tuần này của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nhiều chuyên gia kinh tế dự báo cơ quan này sẽ tiếp tục tăng lãi suất cao hơn để kiểm soát lạm phát. 

Lãi suất tăng cao hơn 

Theo vneconomy.vn, cuộc khảo sát do Bloomberg thực hiện với sự tham gia của 45 nhà kinh tế học, diễn ra từ ngày 9-14/9. Các chuyên gia kinh tế nhận định Fed sẽ phát một tín hiệu cứng rắn hơn trong cuộc họp sắp tới. Cụ thể theo khảo sát, Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) là đơn vị quyết định lãi suất của Fed, sẽ tiếp tục nâng lãi suất thêm 0,75 điểm phần trăm vào cuộc họp lúc 14h chiều thứ tư (21/9) theo giờ Washington. Với bước nhảy này, lãi suất cơ bản của Fed sẽ tăng lên ngưỡng 3-3,25%.

Như vậy, dự báo đến cuối năm 2022, ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới sẽ tăng lãi suất lên ngưỡng 4% và sẽ tiếp tục tăng lên trong năm 2023, trước khi thực hiện hạ lãi suất từ đầu năm 2024 để đưa mức lãi suất về mức 3,6%. 

So với dự báo mà Fed đưa ra vào hồi tháng 6 thì dự báo của các chuyên gia kinh tế trong cuộc khảo sát trên lớn hơn nhiều. Điều này cho thấy cuộc chiến chống lạm phát tại Mỹ ngày càng khó khăn. Bởi theo công bố số liệu của Bộ Lao động Mỹ vào ngày 13/9 cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8/2022 của nước này đã tăng nhanh hơn so với dự kiến, tăng 0,1% so với tháng trước đó, tăng 8,3% so với cùng kỳ năm 2021.  

fed-02-1663656650.jpg
Chủ tịch Fed Jerome Powell

Đây là cơ sở để Fed đưa ra những hành động cứng rắn khi lạm phát càng ngày càng lan rộng và ngấm sâu vào nền kinh tế hàng đầu thế giới này. Chủ tịch Fed Jerome Powell đã từng nói Fed cam kết với việc đưa lạm phát về ngưỡng mục tiêu 2% mà cơ quan này đã đề ra trước đó. Đồng thời sẽ không dừng cuộc chiến chống lại lạm phát. 

“Chúng tôi cho rằng Fed sẽ tiếp tục nâng lãi suất cho tới khi các dấu ấn lạm phát đã được nhận diện giảm đi. Báo cáo CPI tháng 8 đã làm gia tăng tính cấp bách cho nhiệm vụ chống lạm phát của Fed. Lạm phát càng giữ lâu ở mức cao, thì càng có nhiều mối lo về sự xuất hiện của một vòng xoáy tăng lương và/hoặc các kỳ vọng lạm phát không thể được neo giữ”, chuyên gia kinh tế cấp cao Robert Dent của Nomura Securities International nhận định.

Tuy nhiên, Chủ tịch Fed chưa đưa ra bất kỳ một thông tin cụ thể nào về việc lãi suất có thể tăng đến đâu. Tại cuộc họp gần đây nhất vào tháng 7,  ông Powell nói rằng Fed sẽ hoạch định lãi suất theo từng cuộc họp. Với sự thận trọng này khiến cho dot plot (dự báo về lãi suất cơ bản mà Fed đưa ra trong mỗi cuộc họp) là tâm điểm chú ý của nhà đầu tư. Ngoài ra, nửa tiếng sau khi cuộc họp công bố chính sách của Fed kết thúc sẽ thấy những thay đổi trên thị trường. 

Dự báo của các chuyên gia trong cuộc khảo sát của Bloomberg ít căng thẳng hơn so với dự báo của thị trường. Trong khi đó, giới đầu tư cũng hướng tới khả năng Fed tăng lãi suất thêm 0,75 điểm phần trăm và đến cuối năm lãi suất sẽ tăng lên đạt mức 4,23%. 

fed-01-1663656714.jpg
Dự báo về lãi suất cơ bản của Fed do các chuyên gia kinh tế đưa ra tại hai cuộc khảo sát gần đây nhất của hãng tin Bloomberg. Nguồn: Bloomberg.

Kinh tế Mỹ sẽ ra sao?

Fed đang cố gắng đưa nền kinh tế Mỹ “hạ cánh mềm” tức là giảm tốc ở mức vừa đủ để kéo được lạm phát xuống mà vẫn duy trì được một thị trường lao động vững mạnh. 

Cuộc khảo sát của Bloomberg chỉ ra FOMC sẽ dự báo nền kinh tế Mỹ tăng trưởng 0,5% trong năm nay và tăng 1,4% trong năm 2023. Số liệu này được cho là giảm hơn so với dự báo vào hồi tháng 6. Tuy nhiên, tỷ lệ thất nghiệp lại tăng lên, từ mức 3,7% trong tháng 8 lên mức 4,2% trong năm 2024. 

“Các nhà hoạch định chính sách vẫn tập trung vào chống lạm phát. Họ chưa phát đi tín hiệu nào cho thấy sẽ sớm phản ứng với các số liệu phản ánh sự giảm tốc của nền kinh tế và thị trường lao động”, Chủ tịch Hugh Johnson của Hugh Johnson Economics LLC nhận định.

Theo các chuyên gia trong cuộc khảo sát, FOMC sẽ tiếp tục cảnh báo về áp lực lạm phát và dự báo tốc độ lạm phát tại Mỹ ở mức 5,2% trong năm 2022; 2,6% trong năm 2023; và 2,2% trong năm 2024. Như vậy, ít phải đến năm 2025 Fed mới có thể đưa lạm phát về mức mục tiêu 2%. 

fed-03-1663656650.jpg
Lạm phát tại Mỹ vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại.

Trong tuyên bố sau cuộc họp lần gần đây nhất, FOMC đã đưa ra định hướng lỏng lẻo về mức tăng lãi suất phù hợp cho những lần họp tiếp theo. Do đó, 3/4 chuyên gia trong cuộc khảo sát cho rằng sau cuộc họp vào tuần này, FOMC sẽ lại đưa ra định hướng tương tự như vậy. 

Gần đây các chuyên gia kinh tế bày tỏ quan ngại về khả năng kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái khi Fed thắt chặt chính sách tiền tệ mạnh tay trong bối cảnh có nhiều thách thức về tăng trưởng, bao gồm giá lương thực - thực phẩm, giá năng lượng tăng đều tăng cao do ảnh hưởng của chiến tranh tại Ukraine. 

Cuộc khảo sát cũng hỏi các chuyên gia rằng nền kinh tế Mỹ có thể “hạ cánh cứng” hay không. “Hạ cánh cứng” được định nghĩa là khi nền kinh tế không thăng trưởng hoặc tăng trưởng âm trong một khoảng thời gian nhưng không được công bố chính thức là suy thoái.

“Lạm phát cao hơn và kéo dài hơn, sự thắt chặt chính sách tiền tệ quyết liệt hơn của Fed, và ảnh hưởng tiêu cực từ bức tranh kinh tế toàn cầu xấu đi sẽ kết hợp đẩy kinh tế Mỹ vào một cuộc suy thoái nhẹ trong nửa đầu năm 2023”, chuyên gia kinh tế trưởng về Mỹ Kathy Bostjancic của Oxford Economics nhận định.

Về triển vọng kinh tế Mỹ, các nhà kinh tế tham gia khảo sát có quan điểm không đồng nhất. Trong đó 49% dự báo trong vòng 2 năm tới sẽ có suy thoái; 33% dự báo tăng trưởng sẽ có lúc bằng 0 hoặc âm - đồng nghĩa “hạ cánh cứng”; số còn lại cho rằng Fed sẽ đạt được mục tiêu đưa nền kinh tế “hạ cánh mềm”.