Fed tăng lãi suất cao nhất từ đầu thế kỷ 21 

Hoàng Bích Nga

Ngày 4/5 (rạng sáng 5/5 theo giờ Việt Nam), Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã quyết định nâng lãi suất cơ bản ở mức cao nhất lịch sử, lãi suất liên bang tại Mỹ sẽ ở phạm vi 0,75% - 1%.  

Theo tuoitre.vn, Fed đã tăng lãi suất thêm 0,5 điểm phần trăm. Như vậy sau khi điều chỉnh, lãi suất cho vay áp dụng cho các ngân hàng trên toàn liên bang tại Mỹ từ biên độ 0,25% - 0,5% hiện nay lên biên độ 0,75% - 1. Động thái tăng lãi suất mới nhất này của Fed được cho là để đối phó với tình trạng lạm phát đang ở mức cao nhất trong vòng 4 thập kỷ qua tại Mỹ. 

Theo một số thành viên Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC), cơ quan hoạch định chính sách của Fed đã thúc đẩy tăng lãi suất ở mức cao hơn. Tuy nhiên, mức tăng 50 điểm cơ bản này là mức tăng lớn nhất mà FOMC thực hiện kể từ tháng 5/2000. Thời điểm đó, Fed đang chiến đấu với giai đoạn đầu của bong bóng dotcom.

Tại tuyên bố đưa ra sau cuộc họp, FOMC lưu ý hoạt động kinh tế của Mỹ đã sụt giảm trong quý I/2022, nhưng "chi tiêu hộ gia đình và đầu tư cố định vẫn mạnh mẽ" và "lạm phát vẫn ở mức cao". Do đó, việc tăng giá lãi suất sẽ làm tăng chi phí của tất cả các hình thức vay, từ thế chấp thẻ tín dụng cho đến vay mua hàng tiêu dùng, làm giảm nhu cầu tiêu thụ và hoạt động kinh doanh.

fed-1651719710.jpg
Chủ tịch Fed Jerome Powell.

Chủ tịch Fed Jerome Powell nói: “Lạm phát quá cao và chúng tôi hiểu những khó khăn mà lạm phát gây ra. Do đó, chúng tôi phải hành động khẩn trương”. Ông nhấn mạnh về những gánh nặng lạm phát đối với những người thu nhập thấp, đồng thời "cam kết sẽ mạnh tay ổn định lại tình hình giá cả".

Chủ tịch Fed nói thêm: “Quan điểm chung của Ủy ban là sẽ tiếp tục lộ trình nâng lãi suất 50 điểm phần trăm tại các cuộc họp kế tiếp”. Ông cũng trấn an công chúng rằng Fed vẫn chưa cân nhắc đến việc tăng lãi suất cao hơn là 0,75 điểm phần trăm.  

Trong khi đó, theo tính toán của tập đoàn phân tích kinh tế CME Group dự báo thị trường đang kỳ vọng Fed sẽ tăng lên lãi suất lên biên độ 3% - 3,25% vào cuối năm 2022.

Bên cạnh việc tăng lãi suất, trong cùng ngày Fed cũng công bố kế hoạch giảm gần 9.000 tỷ USD trái phiếu kho bạc và chứng khoán được bảo đảm bằng thế chấp mà họ nắm giữ trên bảng cân đối kế toán. Fed đã bắt đầu mua hàng tỷ USD trái phiếu mỗi tháng kể từ tháng 3/2020 để giúp giữ dòng tiền chảy qua hệ thống tài chính và kích thích nền kinh tế Mỹ và đã tạm dừng các giao dịch mua trên vào tháng trước. Bắt đầu từ ngày 1/6, mức 30 tỷ USD trái phiếu Kho bạc và 17,5 tỷ USD chứng khoán được đảm bảo bằng thế chấp sẽ được áp dụng. Vào tháng 9/2022, mức giới hạn đối với trái phiếu Kho bạc sẽ tăng lên 60 tỷ USD và 35 tỷ USD với các khoản thế chấp.

Những con số trên hầu như phù hợp với các cuộc thảo luận gần đây nhất của Fed dù một số dự báo cho rằng mức giới hạn sẽ tăng với tốc độ chậm rãi hơn.

Chứng khoán Mỹ tăng vọt sau thông báo của Fed, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc đi xuống. Thị trường đang kỳ vọng Fed sẽ tiếp tục mạnh tay nâng lãi suất trong những tháng tới. 

Ông Jerome Powell cho biết: "Nền kinh tế Mỹ rất mạnh mẽ và đang ở vị thế tốt để xoay chuyển với một chính sách tiền tệ được thắt chặt hơn". Ông dự đoán kinh tế Mỹ sẽ chứng kiến đợt "hạ cánh mềm hoặc mềm nhất" dù trải qua đợt thắt chặt chính sách tiền tệ. 

Fed đề cập đến tình hình dịch bệnh phức tạp ở Trung Quốc và những nỗ lực của chính phủ trong việc giải quyết tình hình đó. Fed nhận định: "Những đợt phong tỏa để phòng dịch ở Trung Quốc có khả năng sẽ khiến tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng thêm trầm trọng. Uỷ ban rất chú ý đến rủi ro lạm phát từ sự kiện đó".

Trước đó, vào tháng 3/2022, Fed cũng tăng lãi suất cơ bản thêm 0,25 điểm phần trăm. Đây là lần đầu tiên Fed quyết định nâng lãi suất sau hơn 3 năm đại dịch Covid-19 bùng phát.