3 tháng đầu năm hơn 60.000 hồ sơ mua bán nhà “hai giá” phải khai lại 

Hoàng Bích Nga

Trong giai đoạn từ 1/1/2022 đến 31/3/2022, cơ quan thuế các cấp đã thực hiện đấu tranh với 60.289 tổ chức, cá nhân có hồ sơ chuyển nhượng bất động sản "hai giá",  số thu tăng hơn 326 tỷ đồng.

Đấu tranh chống thất thu thuế

Theo Tuổi trẻ Thủ đô, mới đây, Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Cao Anh Tuấn đã chủ trì cuộc họp về chống thất thu thuế đối với hoạt động kinh doanh chuyển nhượng bất động sản.

Tại cuộc họp, bà Nguyễn Thị Lan Anh, Vụ trưởng Vụ Quản lý Doanh nghiệp nhỏ vừa và hộ kinh doanh, cá nhân cho biết, trong thời gian qua, ngành Thuế đã đẩy mạnh công tác quản lý đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản. Đặc biệt các hành vi trốn thuế liên quan đến hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản đã được ngành Thuế siết chặt, xử lý hình sự.

thue-bat-dong-san-01-1651120333.jpg
3 tháng đầu năm 2022, cơ quan thuế các cấp đã thực hiện đấu tranh với 60.289 hồ sơ, số thu tăng hơn 326 tỷ đồng.

Do đó, số thu từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản đã có những kết quả tích cực. Cụ thể, trong năm 2020, tăng thu gần 1,8 nghìn tỷ đồng, tỷ lệ tăng 12% so với năm 2019; năm 2021 tăng hơn 4,9 nghìn tỷ đồng, tỷ lệ tăng 30% so với năm 2020. Lũy kế 3 tháng đầu năm 2022 tăng 3,2 nghìn tỷ đồng, tỷ lệ tăng 63% so với 3 tháng đầu năm 2021.

Trong giai đoạn 1/1/2021 đến 15/1/2022, cơ quan thuế các cấp đã thực hiện đấu tranh chống thất thu với 233.983 tổ chức, cá nhân có hồ sơ chuyển nhượng bất động sản qua đó tăng thu hơn 500 tỷ đồng và chỉ tính riêng giai đoạn 1/1/2022 đến 31/3/2022, cơ quan thuế các cấp đã thực hiện đấu tranh với 60.289 hồ sơ, số thu tăng hơn 326 tỷ đồng.

Tại TP Hà Nội trong năm 2021 tăng 550 tỷ đồng so với năm 2020, tỷ lệ tăng 24% trong khi lượng hồ sơ tăng 11,7%. Tại TP Hồ Chí Minh năm 2021 tăng 20% với năm 2020, 3 tháng đầu năm 2022 tăng 57,11% so với cùng kỳ. Tại một số địa phương, cơ quan chức năng đã phát hiện những tổ chức cá nhân kê khai giá chuyển nhượng bất động sản tăng từ 2-5 lần so với giá kê khai ban đầu. 

Giải pháp ngăn chặn thất thu thuế 

Tại cuộc họp, đại diện các đơn vị thuế cho biết có nhiều nguyên nhân liên quan đến đất đai khiến việc áp thuế đất sát với giá thị trường, đồng thời cũng gặp khó khăn trong công tác đấu tranh, kiểm tra hồ sơ, cơ sở dữ liệu, nhận thức của người dân,..

Phó Cục trưởng Cục Thuế TP Hà Nội Viên Viết Hùng cho biết, khó nhất hiện nay là Luật Đất đai quy định Bảng giá đất ổn định 05 năm. Nhưng trên thực tế, giá thị trường bất động sản liên tục biến động, khiến giá quy định không thể thay đổi kịp theo giá thị trường. Ngoài ra, cũng chưa có cơ quan nào xây dựng cơ sở dữ liệu về giá giao dịch trên thị trường bất động sản. 

thue-bat-dong-san-03-1651120412.jpg
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến việc thất thu thuế trong hoạt động chuyển nhượng bất động sản. Ảnh minh họa.

Việc thiếu cơ sở dữ liệu, căn cứ pháp lý về giá giao dịch thông thường do đó việc đấu tranh, ấn định thuế đối với giá chuyển nhượng bất động sản gặp rất nhiều khó khăn và tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với cơ quan thuế. Theo quy định thời gian để xử lý hồ sơ tại cơ quan thuế là không quá 5 ngày kể từ khi nhận hồ sơ, trong khi đó số lượng hồ sơ lại rất lớn khiến cơ quan thuế không đủ thời gian và nhân lực để thực hiện. 

Bên cạnh đó, công tác phối hợp với các cơ quan, ban, ngành liên quan cũng gặp không ít khó khăn. Đơn cử như một số ngân hàng thương mại lấy lý do bảo mật thông tin khách hàng, không phối hợp với cơ quan thuế trong việc cung cấp thông tin giao dịch của người nộp thuế...

Đại diện một số Cục Thuế Hải Dương, Bắc Ninh… cho biết, một số văn phòng công chứng tư nhân, môi giới, tư vấn bất động sản mặc dù có hiểu biết về chính sách nhưng vì lợi ích kinh tế mà lợi dụng chính sách tư vấn cho người mua bán bất động sản khai thuế với giá tương đương giá theo Bảng giá của UBND các tỉnh, thành phố. 

Tại cuộc họp, Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế yêu cầu các Cục Thuế đẩy mạnh rà soát đấu tranh với các tổ chức cá nhân, đặc biệt là các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản. Trong đó, yêu cầu các đơn vị tự điều chỉnh giá kê khai tính thuế sát với giá thị trường.

"Đối với các trường hợp cố tình vi phạm cần chuyển hồ sơ sang Cơ quan Công an điều tra, xử lý nghiêm, đảm bảo công khai minh bạch trong hoạt động kinh doanh chuyển nhượng bất động sản. Đồng thời, về lâu dài, ngành Thuế sẽ tiếp tục tăng cường tham mưu cho các cơ quan chức năng sửa đổi các chính sách pháp luật để hoàn thiện cơ sở pháp lý để quản lý đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản", Tổng cục trưởng Cao Anh Tuấn nhấn mạnh.

thue-bat-dong-san-02-1651120333.jpg
Nhiều địa phương đã thực hiện quản lý chặt chẽ việc mua bán nhà hai giá.

Liên quan đến việc chống thất thu thuế trong hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản, Bộ Tài chính đã ban hành văn bản số 438/BTC-VP ngày 12/01/2022. Trong đó, Bộ Tài chính đề nghị Bộ Công an chỉ đạo cơ quan công an các địa phương phối hợp với các Cục thuế để điều tra xử lý nghiêm các hành vi kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản có dấu hiệu trốn thuế, chuyển nhượng bất động sản hai giá nhằm ngăn chặn và truy thu thuế cho ngân sách nhà nước; các tỉnh, thành trên cả nước rầm rộ ra văn bản siết việc mua bán bất động sản hai giá.

Sau khi có chỉ đạo của Bộ Tài chính, hàng loạt các địa phương đã thực hiện kiểm tra, giám sát chặt chẽ, phát hiện và xử lý nhiều trường hợp vi phạm. Cụ thể, tỉnh Quảng Bình đã có công văn về việc chống thất thu thuế trong hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản. Tại Lâm Đồng đã tạm dừng tiếp nhận, giải quyết các thủ tục liên quan đến việc phân lô, tách thửa đất, xây dựng nhà ở riêng lẻ tại nông thôn trên địa bàn tỉnh từ ngày 20/1/2022. 

Trước đó, giữ năm 2021, Cục Thuế TP Hà Nội cũng đã cảnh báo tình trạng khai sai giá bất động sản để trốn thuế. Trong thời gian sắp tới Cục Thuế thành phố sẽ thành lập Ban chỉ đạo tăng cường công tác quản lý hoạt động chuyển nhượng bất động sản.